Θριπες - ΕΛΙΕΣ ΕΛΑΙΟΠΟΙΗΣΙΜΕΣ
Ο θρίπας της ελιάς, Liothrips (Phloeothrips) oleae, είναι μικρό θυσανόπτερο της οικογένειας Phlaeothripidae που προσβάλλει αποκλειστικά την ελιά και θεωρείται συνήθως δευτερεύων εχθρός στη Μεσόγειο, αν και τοπικά μπορεί να προκαλέσει αισθητές ζημιές στη νεαρή βλάστηση, στα άνθη και στους καρπούς.
Ο θρίπας της ελιάς εμφανίζεται κυρίως την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού, όταν υπάρχουν τρυφεροί βλαστοί, φύλλα και άνθη, δηλαδή οι ιστοί που προτιμά για να τραφεί και να προκαλέσει παραμορφώσεις.
Οι προσβολές συνήθως διατηρούνται όσο υπάρχει νέα βλάστηση, ενώ το έντομο ξεχειμωνιάζει και επανενεργοποιείται με την άνοδο της θερμοκρασίας.
Ο Liothrips oleae προσβάλλει φύλλα, τρυφερούς βλαστούς, άνθη και νεαρούς καρπούς, προκαλώντας παραμορφώσεις, νεκρωτικές κηλίδες και, σε εντονότερες περιπτώσεις, πρόωρη πτώση καρπών.
Οι νύμφες και τα ακμαία τρέφονται με νύγματα στην επιφάνεια των τρυφερών ιστών, με αποτέλεσμα τα φύλλα να καμπυλώνονται ή να παίρνουν «βαρκωτό» σχήμα, οι βλαστοί να αναπτύσσονται ασθενικά και οι καρποί να εμφανίζουν βυθισμένες ή καστανές αλλοιώσεις.
Στα φύλλα παρατηρούνται ελαφρές έως έντονες παραμορφώσεις, συστροφές, σκλήρυνση του ελάσματος και μερικές φορές πρόωρη φυλλόπτωση όταν οι προσβολές είναι έντονες.
Στα άνθη η προσβολή μπορεί να προκαλέσει υποβάθμιση ή πτώση ανθέων, ενώ στους νεαρούς καρπούς εμφανίζονται ουλές, καστανές κηλίδες, παραμορφώσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις πρόωρη καρπόπτωση.
Παρότι σε άλλες χώρες έχουν αναφερθεί τοπικά σημαντικές ζημιές, στη χώρα μας γενικά δεν παρατηρούνται συνήθως σοβαρές οικονομικές απώλειες από το έντομο.
Ο θρίπας της ελιάς είναι μονοφάγο είδος της ελιάς και διατηρείται κυρίως πάνω στη βλάστηση του δένδρου, με προτίμηση στους τρυφερούς ιστούς όπου η τροφική του δραστηριότητα είναι εντονότερη.
Οι προσβολές είναι συνήθως πιο εμφανείς την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού, όταν υπάρχουν νεαροί βλαστοί, άνθη και μικροί καρποί, ενώ η ζωηρή αλλά ισορροπημένη ανάπτυξη των δένδρων συμβάλλει στη μείωση της έντασης των συμπτωμάτων.
Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως σε καλλιεργητικά μέτρα που διατηρούν τα δένδρα ζωηρά και ισορροπημένα, επειδή τέτοιες συνθήκες δεν ευνοούν την ανάπτυξη πυκνών πληθυσμών του θρίπα της ελιάς.
Συνιστώνται ορθολογική λίπανση, επαρκής άρδευση όπου χρειάζεται και γενικά σωστές καλλιεργητικές φροντίδες για την ενίσχυση των δένδρων.
Η αραίωση της κόμης με κατάλληλο κλάδεμα βοηθά στη μείωση των εστιών εγκατάστασης και βελτιώνει τον αερισμό του δένδρου, ενώ χημική επέμβαση σπάνια απαιτείται και πρέπει να εξετάζεται μόνο σε περιπτώσεις έντονων και τεκμηριωμένων προσβολών, με χρήση αποκλειστικά εγκεκριμένων προϊόντων.
