Ανθοτρητης - ΚΙΤΡΙΑ

Ο ανθοτρήτης (Prays citri) είναι λεπιδόπτερο έντομο και σημαντικός εχθρός των εσπεριδοειδών, με κύριο ξενιστή τη λεμονιά, αλλά με καταγεγραμμένη παρουσία και δυνατότητα προσβολής και σε άλλα είδη της ομάδας, όπως η πορτοκαλιά και η μανταρινιά.
Προσβάλλει κυρίως τα άνθη και τους νεαρούς καρπούς, προκαλώντας καταστροφή των ανθικών οργάνων, μειωμένη καρπόδεση και πρόωρη πτώση προσβεβλημένων καρπιδίων.

Συμπτώματα:

Οι προνύμφες προσβάλλουν κατά προτίμηση τα κλειστά άνθη, τα άνθη σε πλήρη ανάπτυξη και τους πολύ νεαρούς καρπούς.

Τρέφονται από τους ανθήρες, τον ύπερο και άλλους τρυφερούς ιστούς, ανοίγοντας οπές και στοές και συνδέοντας συχνά τα προσβεβλημένα μέρη με μεταξώδη νημάτια.

Στα άνθη παρατηρείται μάρανση, ξήρανση και τελικά πτώση, ενώ σε έντονες προσβολές δημιουργούνται χαρακτηριστικές «φωλιές» από ενωμένα άνθη, ξηρά πέταλα και σκοτεινόχρωμα περιττώματα της προνύμφης.

Στους νεαρούς καρπούς εμφανίζονται επιφανειακές ή βαθύτερες στοές, ουλές και παραμορφώσεις, οι οποίες συχνά οδηγούν σε πτώση των καρπιδίων και μείωση της παραγωγής.

Η ζημιά είναι συνήθως σοβαρότερη στη λεμονιά, ιδιαίτερα όταν η ανθοφορία είναι παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη, επειδή τότε το έντομο βρίσκει συνεχώς διαθέσιμους ευπαθείς ιστούς.

Υπό κατάλληλες συνθήκες, όμως, μπορεί να προκαλέσει ζημιές και σε άλλα εσπεριδοειδή, συμπεριλαμβανομένης της πορτοκαλιάς.

Ευνοϊκές συνθήκες:

Ο ανθοτρήτης απαντάται στις μεσογειακές περιοχές καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με συνήθως υψηλότερους πληθυσμούς την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν συμπίπτουν πτήσεις ακμαίων με ανθοφορίες των ξενιστών.

Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι εμφανίζονται σε οπωρώνες με παρατεταμένη ανθοφορία, σε δίφορες λεμονιές και σε συνθήκες που ευνοούν τη διατήρηση τρυφερής βλάστησης και άνθισης για μεγάλο διάστημα.

Παρακολούθηση:

Η παρακολούθηση των πτήσεων των ακμαίων είναι βασικό στοιχείο της ορθολογικής αντιμετώπισης του εχθρού.

Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται παγίδες με ειδικές φερομόνες παρακολούθησης, ώστε να καταγράφεται η έναρξη της πτήσης, η διακύμανση των πληθυσμών και ο χρόνος στον οποίο απαιτείται επιτόπιος έλεγχος ανθέων και νεαρών καρπών.

Η λήψη απόφασης για επέμβαση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στις συλλήψεις των παγίδων, αλλά να συνδυάζεται με επιτόπιες παρατηρήσεις των προσβολών στην ανθοφορία και στα καρπίδια.

​- Σε γεωργικές προειδοποιήσεις για λεμονιά έχουν αναφερθεί ενδεικτικά όρια επέμβασης όταν τα προσβεβλημένα άνθη υπερβαίνουν το 50% ή όταν τα προσβεβλημένα καρπίδια υπερβαίνουν το 3%, πάντοτε όμως με προσαρμογή στις τοπικές συνθήκες και στις εγκεκριμένες οδηγίες φυτοπροστασίας.
​

Αντιμετώπιση:

Η αντιμετώπιση του ανθοτρήτη βασίζεται σε συνδυασμό παρακολούθησης, καλλιεργητικών μέτρων και έγκαιρων επεμβάσεων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη προστασία στο στάδιο της ανθοφορίας και της πρώτης ανάπτυξης των καρπιδίων, πριν εγκατασταθούν οι προνύμφες στο εσωτερικό των ευπαθών ιστών.

Πρακτικά μέτρα που μπορούν να ενταχθούν σε πρόγραμμα ολοκληρωμένης διαχείρισης είναι τα εξής:

Συστηματικός έλεγχος της ανθοφορίας και των νεαρών καρπών, ιδιαίτερα σε λεμονιές με παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη ανθοφορία.

Αποφυγή αλόγιστων ψεκασμών, επειδή περιορίζουν τα ωφέλιμα έντομα και μπορούν να διαταράξουν τη βιολογική ισορροπία του οπωρώνα.

​- Διατήρηση αψέκαστων ζωνών, όπου αυτό εφαρμόζεται στο πλαίσιο ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας, για ενίσχυση των φυσικών εχθρών.
​- Χρήση εγκεκριμένων σκευασμάτων, όταν κρίνεται απαραίτητη επέμβαση και σύμφωνα με την ετικέτα του προϊόντος, καθώς πρόκειται για επιλογές που χρησιμοποιούνται κατά των νεαρών προνυμφών.

Εφαρμογή επεμβάσεων την κατάλληλη χρονική στιγμή, με βάση την παρακολούθηση των πτήσεων και τον επιτόπιο έλεγχο προσβολών.

Φερομόνες παρεμπόδισης σύζευξης: Στη σύγχρονη αντιμετώπιση του ανθοτρήτη μπορούν να ενταχθούν και φερομόνες παρεμπόδισης σύζευξης.