Αφιδες - ΑΓΓΟΥΡΑΚΙ ΓΙΑ ΤΟΥΡΣΙ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

Οι αφίδες αποτελούν από τους σημαντικότερους εχθρούς της αγγουριάς, ιδιαίτερα σε θερμοκηπιακές καλλιέργειες.

Είδη και βιολογία:

Τα κυριότερα είδη που προσβάλλουν την αγγουριά είναι τα Myzus persicae, Aphis gossypii, Macrosiphum euphorbiae και Aulacorthum solani (Hemiptera: Aphididae).

Οι αφίδες αποικίζουν κυρίως τους νεαρούς βλαστούς και την κάτω επιφάνεια των φύλλων, όπου σχηματίζουν πυκνές αποικίες. Πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα με παρθενογένεση, ιδιαίτερα σε ήπιες θερμοκρασίες και προστατευμένες συνθήκες.

Πολλά είδη έχουν φτερωτές και άπτερες μορφές, γεγονός που διευκολύνει τη γρήγορη διασπορά στην καλλιέργεια.

Συμπτώματα:

Οι αφίδες προκαλούν χλωρώσεις, τοπικές νεκρωτικές κηλίδες και παραμορφώσεις, ειδικά στα νεαρά φύλλα και τρυφερούς βλαστούς.

Η συνεχής απομύζηση χυμών οδηγεί σε μείωση της φωτοσυνθετικής δραστηριότητας, καχεξία και γενική εξασθένηση των φυτών.

Τα μελιτώδη αποχωρήματα δημιουργούν κολλώδη επιφάνεια σε φύλλα και καρπούς, επάνω στα οποία εγκαθίσταται καπνιά, υποβαθμίζοντας σημαντικά την εμπορική ποιότητα.

Οι έντονα προσβεβλημένοι φυτρωμένοι βλαστοί παρουσιάζουν καθυστέρηση ανάπτυξης και συχνά μικρότερους, παραμορφωμένους καρπούς.

Επιδημιολογία και ιώσεις:

Οι αφίδες είναι σημαντικοί φορείς και διαβιβαστές ιολογικών ασθενειών στην αγγουριά και γενικά στα κολοκυνθοειδή.

Μπορούν να μεταδώσουν ιούς όπως ο ιός του μωσαϊκού της αγγουριάς (CMV) και άλλους ιούς μωσαϊκού ή κιτρινίσματος, ακόμη και με σύντομο χρόνο διατροφής.

Η παρουσία ζιζανίων-ξενιστών γύρω από την καλλιέργεια, αλλά και άλλων καλλιεργειών που φιλοξενούν αφίδες, αυξάνει τον κίνδυνο εισβολής και γρήγορης διασποράς.

Σε θερμοκήπιο, η έλλειψη φυσικών εχθρών και οι ευνοϊκές κλιματικές συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη πολύ μεγάλων πληθυσμών σε μικρό χρονικό διάστημα.

Παρακολούθηση πληθυσμών

Η παρακολούθηση περιλαμβάνει χρήση κίτρινων κολλητικών παγίδων (π.χ. 12×20 cm) για τον εντοπισμό φτερωτών μορφών και την εκτίμηση της πίεσης προσβολής. Παράλληλα γίνεται τακτική επιθεώρηση των φυτών και καταμέτρηση αποικιών σε αντιπροσωπευτικά φύλλα, ιδίως στα νεαρά φύλλα της κορυφής.

Η καταγραφή της εξέλιξης των πληθυσμών στον χρόνο επιτρέπει την έγκαιρη λήψη αποφάσεων για επέμβαση πριν οι αφίδες φτάσουν σε επίπεδα οικονομικής ζημιάς.

Αντιμετώπιση με Καλλιεργητικά και προληπτικά μέτρα:

Απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων και εθελοντών φυτών από προηγούμενες καλλιέργειες.

Καταστροφή ζιζανίων εντός και γύρω από την καλλιέργεια που μπορούν να λειτουργήσουν ως ξενιστές αφίδων και ιών.

Χρήση υγιούς πολλαπλασιαστικού υλικού και αποφυγή φύτευσης κοντά σε ήδη προσβεβλημένες καλλιέργειες.

Ρύθμιση της λίπανσης (ιδίως άζωτο) ώστε να αποφεύγεται υπερβολική τρυφερή βλάστηση που προσελκύει αφίδες.

Βιολογική αντιμετώπιση:

Εξαπόλυση παρασιτοειδών όπως Aphidius colemani, Aphidius ervi, Aphelinus abdominalis, Aphidius matricariae.

Χρήση αρπακτικών όπως Chrysoperla carnea, Adalia bipunctata, Aphidoletes aphidimyza, Episyrphus balteatus, που τρέφονται με νύμφες και ακμαία αφίδων.

Διατήρηση και ενίσχυση των φυσικών εχθρών με αποφυγή μη επιλεκτικών εντομοκτόνων και δημιουργία πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος (π.χ. ζώνες με ωφέλιμα φυτά).

Χημική καταπολέμηση:

Εφαρμογή μόνο εγκεκριμένων εντομοκτόνων για αγγουριά και αφίδες, με αυστηρή τήρηση των οδηγιών της ετικέτας.

Εναλλαγή δραστικών ουσιών με διαφορετικό τρόπο δράσης για να καθυστερήσει η ανάπτυξη ανθεκτικότητας στους πληθυσμούς.

Συνδυασμός χημικών επεμβάσεων με τα βιολογικά μέτρα, ώστε να προστατεύονται οι ωφέλιμοι οργανισμοί και να στηρίζεται η ολοκληρωμένη διαχείριση.