Podosphaera spp

Το γένος Podosphaera περιλαμβάνει μύκητες ωιδίου, που προσβάλλουν πολλά καλλωπιστικά και γεωργικά φυτά, προκαλώντας τη χαρακτηριστική λευκή «πούδρα» σε φύλλα, βλαστούς και καρπούς.

Τι είναι τα Podosphaera spp:

Ανήκουν στους ασκομύκητες (Ascomycota), τάξη Erysiphales, την ομάδα των ωιδίων.

Περιλαμβάνουν σημαντικά είδη όπως:

Podosphaera pannosa: ωίδιο τριανταφυλλιάς και ορισμένων Prunus

Podosphaera xanthii: ωίδιο κολοκυνθοειδών

Podosphaera macularis: ωίδιο λυκίσκου

Podosphaera tridactyla: προσβάλλει κυρίως πυρηνόκαρπα του γένους Prunus (ροδακινιά, βερικοκιά, δαμασκηνιά, συχνά και κερασιά).

Πολλά από αυτά είναι αυστηρά εξειδικευμένα: κάθε είδος/στέλεχος προσβάλλει συγκεκριμένους ξενιστές.

Συμπτώματα ωιδίου από Podosphaera spp.:

Λευκή έως γκριζόλευκη πουδρώδης εξάνθηση (μυκήλιο + κονίδια) στην επιφάνεια φύλλων, νεαρών βλαστών, ανθοφόρων αξόνων και μερικές φορές στους καρπούς.

Στα φύλλα: αρχικά χλωρωτικές κηλίδες που γρήγορα καλύπτονται από λευκή «σκόνη»· σε έντονες προσβολές τα φύλλα κατσαρώνουν, κιτρινίζουν και ξηραίνονται πρόωρα.

Σε ευαίσθητα φυτά/όργανα (π.χ. τριανταφυλλιά, λυκίσκος, κολοκυνθοειδή) μπορεί να υπάρξει παραμόρφωση νεαρών βλαστών, κακής ποιότητας άνθη ή καρποί με ακανόνιστη ανάπτυξη και κηλιδώσεις.

Βιολογία - συνθήκες ανάπτυξης:

Τα Podosphaera spp. είναι επιφυτικοί βιοτροφικοί μύκητες: ζουν στην επιφάνεια των ιστών και τρέφονται με εξειδικευμένα μυζητήρια κύτταρα, χωρίς να σαπίζουν άμεσα τον ιστό.

Παράγουν άφθονα κονίδια στην επιφάνεια, που μεταφέρονται με τον άνεμο και προκαλούν δευτερογενείς μολύνσεις όλη τη βλαστική περίοδο.

Ευνοούνται από ήπιες θερμοκρασίες και σχετικά ξηροθερμικές συνθήκες με υψηλή σχετική υγρασία, αλλά όχι απαραίτητα ελεύθερο νερό στο φύλλωμα (συχνά αναπτύσσονται όταν άλλα παθογόνα που θέλουν βροχή περιορίζονται).

Διαχειμάζουν συνήθως ως μυκήλιο σε οφθαλμούς/βλαστούς ή/και ως σεξουαλικές καρποφορίες (κλειστοθήκια/χασμοθήκια) πάνω σε φυτικά υπολείμματα.

Παραδείγματα ειδών:

Podosphaera tridactyla:

Λευκή, πουδρώδης εξάνθηση στην επιφάνεια νεαρών φύλλων και βλαστών.

Φύλλα που κατσαρώνουν, παραμορφώνονται και συχνά παραμένουν μικρότερα, με χλώρωση γύρω από τις κηλίδες.

Σε έντονη προσβολή, εξασθένιση βλάστησης και υποβάθμιση καρποφορίας.

Podosphaera pannosa:

Γνωστό ωίδιο της τριανταφυλλιάς, αλλά ορισμένα στελέχη προσβάλλουν και Prunus spp. (ροδακινιά κ.ά.).

Προβλήματα κυρίως σε τριανταφυλλιές (φύλλα, μπουμπούκια, άνθη) με έντονη λευκή εξάνθηση, παραμόρφωση και υποβάθμιση ανθοφορίας.

Podosphaera xanthii

Σημαντικό ωίδιο κολοκυνθοειδών (αγγούρι, κολοκύθι, πεπόνι, κ.ά.) σε πολλές χώρες.

Προκαλεί κηλιδώσεις και λευκή εξάνθηση στο φύλλωμα, με έντονη μείωση φωτοσύνθεσης και παραγωγής αν δεν αντιμετωπιστεί.

Podosphaera macularis

Ωίδιο λυκίσκου (Humulus lupulus), ιδιαίτερα σημαντικό σε ψυκτικό-ζυθοποιητικό υλικό.

Λευκές κηλίδες και πλάκες σε φύλλα και κώνους λυκίσκου, με καταστροφή ποιότητας (άρωμα, ρητίνες).

Αντιμετώπιση με Καλλιεργητικά μέτρα:

Καλή κυκλοφορία αέρα (άραιη φύτευση, σωστό κλάδεμα), αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης που δίνει πολύ τρυφερή βλάστηση.

Απομάκρυνση έντονα προσβεβλημένων βλαστών/φύλλων και κατά το δυνατόν μείωση πηγών μολύσματος (υπολείμματα με πυκνή εξάνθηση).

Ανθεκτικές/ανεκτικές ποικιλίες: Σε πολλές καλλιέργειες (π.χ. τριανταφυλλιά, λυκίσκος, κολοκυνθοειδή) υπάρχουν ποικιλίες/υβρίδια με ανθεκτικότητα ή ανεκτικότητα στο ωίδιο, που αποτελούν βασικό μέτρο διαχείρισης.

Χημική/βιολογική προστασία:

Προληπτικοί ή πρώιμοι ψεκασμοί με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα (θειούχα, τριαζόλες, στρομπιλουρίνες, SDHI, βιολογικά σκευάσματα κ.λπ.) όταν εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα ή προβλέπονται ευνοϊκές συνθήκες.

Σε βιολογικές καλλιέργειες χρησιμοποιούνται θειάφι, διττανθρακικά, ορισμένα φυτικά εκχυλίσματα και βιολογικοί παράγοντες, με επαναλαμβανόμενες εφαρμογές.