Ασπέργιλλος (Ωχρατοξίνη A) - ΡΟΔΙΑ
Ασπέργιλλος στους καρπούς ροδιάς (Aspergillus spp.)
Παθογόνο αίτιο: Μύκητες του γένους Aspergillus (συχνότερα A. niger και συγγενή είδη).
σχισμένους ή τραυματισμένους καρπούς,
υψηλή υγρασία σε αποθήκες, ψυγεία, κιβώτια.
Εκτός από την απώλεια εμπορεύσιμων καρπών, ορισμένα είδη μπορούν να παράγουν μυκοτοξίνες, άρα η παρουσία τους έχει και ποιοτική/υγειονομική σημασία.
Οι προσβεβλημένοι ιστοί αποκτούν σκούρο καστανό έως μαύρο χρωματισμό.
Η σάρκα γίνεται μαλακή, υδατώδης ή ημι-ξηρή και αλλοιώνεται γευστικά.
Στην επιφάνεια (κυρίως σε ρωγμές, στο σημείο σχισίματος ή σε πληγές) αναπτύσσονται οι χαρακτηριστικές
μαύρες ή μαυροκίτρινες, κονιορτώδεις επανθίσεις του μύκητα.
Συχνά συνυπάρχει με άλλα παθογόνα σήψεων (π.χ. Alternaria, Botrytis, Rhizopus).
Σχίσιμο καρπών λόγω διακυμάνσεων υγρασίας / θερμοκρασίας ➨ κύρια πύλη εισόδου.
Θερμοκρασίες μέτριες-υψηλές (20-30 °C) και υψηλή σχετική υγρασία.
Κακή υγιεινή σε χώρους αποθήκευσης, βρώμικα κιβώτια, στοίβαγμα χωρίς αερισμό.
Περιορισμός σχισίματος καρπών (σταθερή άρδευση, σκίαση, καλή θρέψη, έγκαιρη συγκομιδή).
Αποφυγή τραυματισμών στη συγκομιδή και στο διαλογητήριο.
Χρήση καθαρών, απολυμασμένων υλικών συσκευασίας και καθαροί χώροι αποθήκευσης.
Ταχεία προψύξη και διατήρηση σε κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας & υγρασίας.
Άμεση απομάκρυνση καρπών με ύποπτα μαυρίσματα ή μούχλα για αποφυγή διασποράς.
Παθογόνο αίτιο: Μύκητες του γένους Aspergillus (συχνότερα A. niger και συγγενή είδη).
Οι ασπέργιλλοι είναι κυρίως μετασυλλεκτικά παθογόνα και εκμεταλλεύονται:
Συμπτώματα:
Συνθήκες που ευνοούν:
Διαχείριση - πρόληψη:
Διαφορές με άλλα παθογόνα:
| Παθογόνο | Τύπος & υφή σήψης | Θέση έναρξης & εξάπλωση | Όψη εξάνθησης / μούχλας | Συνηθέστερο στάδιο εμφάνισης | Κρίσιμα διαγνωστικά στοιχεία |
| Aspergillus spp. (μαύρη / κίτρινη μούχλα) | - Μαλακή έως ημι-ξηρή σήψη - Οι ιστοί σκουραίνουν (καστανό-μαύρο) | - Κυρίως σε σχισμένους ή τραυματισμένους καρπούς - Από ρωγμές φλοιού, περιοχή κάλυκα ή πληγές | - Μαύρη έως μαυροκίτρινη κονιορτώδης μούχλα - Ξηρή/σκόνη στην αφή, σε “μαξιλαράκια” | - Κυρίως μετασυλλεκτικά - Σε θερμές, υγρές, ανεπαρκώς αεριζόμενες αποθήκες | - Μαύρη/κίτρινη, ξηρή μούχλα (powdery) - Συχνά σε ήδη σχισμένους καρπούς - Πιο “ξηρή” εικόνα σε σύγκριση με Botrytis / Rhizopus |
| Alternaria alternata (εσωτερική μαύρη σήψη) | - Κυρίως εσωτερική σήψη - Ξηρή ή ημι-υδατώδης, σκούρα καστανή-μαύρη | - Έναρξη συχνά από - Η σήψη επεκτείνεται σε λοβούς, χωρίσματα, σάρκες | - Μαύρη-ελαίωδη εξάνθηση εσωτερικά - Κονιδιοφορίες στο εσωτερικό του καρπού / χωρίσματα | - Μόλυνση στην άνθηση - Εκδήλωση: συχνά μετασυλλεκτικά όταν ανοίξουμε τον καρπό | - Εξωτερικά ο καρπός μπορεί να φαίνεται σχεδόν υγιής - Εσωτερική, εκτεταμένη μαύρη νέκρωση λοβών & χωρισμάτων - Η μούχλα εντοπίζεται κυρίως μέσα, όχι πάντα στην επιφάνεια |
| Botrytis cinerea (γκρίζα μούχλα) | - Μαλακή, υδατώδης σήψη - Καφέ-ανοιχτή καστανή αλλοίωση, γρήγορη κατάρρευση ιστών | - Από πληγές, κάλυκα, περιοχές με επιφανειακές ζημιές - Εξάπλωση επιφανειακή και εσωτερική γύρω από το σημείο | - Πυκνό “χνούδι” τεφρό-γκρίζο - Κλασική γκρίζα μούχλα σε μάζες | - Κυρίως μετασυλλεκτικά - Σε ψυχρούς αλλά υγρούς χώρους (υψηλή RH) | - Πολύ γρήγορη εξάπλωση σε παρτίδες - Μαλακή υδαρής σήψη + γκρίζα χνουδωτή μούχλα - Σε υγρή επιφάνεια, συχνά με θολά-γκρίζα σποριομάζα |
| Rhizopus stolonifer (μαύρη μαλακή σήψη) | - Εξαιρετικά μαλακή, υδατώδης σήψη - Οι ιστοί σχεδόν “λιώνουν”, με έντονη υγρασία | - Από τραύματα / σχισίματα φλοιού - Ταχεία επέκταση από το σημείο σε όλο τον καρπό | - Αρχικά λευκή βαμβακώδης μούχλα - Στη συνέχεια μαύρες κεφαλές σπορίων (μαύρα “στίγματα” πάνω σε λευκό υπόστρωμα) | - Καθαρά μετασυλλεκτική σήψη - Σε θερμούς, πολύ υγρούς χώρους συσκευασίας/αποθήκευσης | - Πιο υδαρής και “γλιτσερή” σήψη από Botrytis - Λευκό μυκήλιο με μαύρες κεφαλές (σαν πιπεράκι) στην επιφάνεια - Εξαιρετικά ταχεία αλλοίωση, συχνά με έντονη οσμή |
