Μαυρη σηψη - ΚΟΛΟΚΥΘΙ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

Η Didymella bryoniae / Phoma cucurbitacearum είναι το κύριο είδος του γένους Didymella που προσβάλλει τα κολοκύθια.
Χαρακτηρίζεται από καστανές νεκρωτικές κηλίδες, καρκινώματα με εκροή κόμμεος και μαρασμό βλαστών.
Η ασθένεια είναι ιδιαίτερα καταστροφική σε θερμές, υγρές περιόδους, αλλά πλήρως ελέγξιμη με προληπτικά μέτρα και ορθολογική φυτοπροστασία.

Είδος: Didymella bryoniae (teleomorph)

Ατελές στάδιο: Phoma cucurbitacearum

Οικογένεια: Didymellaceae (Ascomycota)

Τύπος ασθένειας: Κηλιδώσεις και καρκινώματα βλαστών, φύλλων και καρπών

Ο μύκητας προσβάλλει όλα τα υπέργεια μέρη του φυτού και προκαλεί προοδευτική αποσύνθεση των ιστών, συνοδευόμενη από εκροή κολλώδους εκκρίματος (“gummy exudate”).

Συμπτώματα:

Στους βλαστούς

Εμφανίζονται υδαρείς, καστανές επιμήκεις κηλίδες, κυρίως στη βάση του στελέχους ή σε τραυματισμένα σημεία.

Οι περιοχές αυτές νεκρώνονται και σχηματίζουν καρκινώματα, από τα οποία συχνά εκρέει κολλώδης κεχριμπαρένια ουσία (gum).

Ο βλαστός μαυρίζει εσωτερικά, και σε συνθήκες υψηλής υγρασίας εμφανίζονται μαύρα πυκνίδια ή περιθήκια του μύκητα.

Η προσβολή διακόπτει τη ροή του νερού, προκαλώντας μάρανση και κατάρρευση του φυτού.

Στα φύλλα

Μικρές καστανές ή μαύρες γωνιώδεις κηλίδες μεταξύ των νεύρων.

Οι κηλίδες μεγαλώνουν, ενώνονται και προκαλούν μερική ξήρανση του ελάσματος.

Στην επιφάνεια των παλαιών κηλίδων συχνά σχηματίζονται μαύρα στίγματα (πυκνίδια) - χαρακτηριστικά Phoma.

Στους καρπούς

Εμφανίζονται κυκλικές βυθισμένες κηλίδες, αρχικά υδαρείς, που γρήγορα γίνονται μαύρες και νεκρωτικές.

Η επιφάνεια συχνά καλύπτεται με μαύρα πυκνίδια, ενώ το εσωτερικό του καρπού αποκτά μαλακή, καστανή σήψη.

Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, αναδύεται λευκογκρίζα μούχλα και έντονη μυρωδιά αποσύνθεσης.

Συνθήκες ανάπτυξης:

Ο μύκητας ευνοείται από υψηλή υγρασία, θερμό καιρό και πληγές ή πλημμυρισμένα εδάφη.

Θερμοκρασία: 24-30 °C

Σχετική υγρασία πάνω απο 90 %

Βροχή / Δρόσος: Απαραίτητη για μόλυνση

Περίοδος μολύνσεων: Άνοιξη - Φθινόπωρο

Διασπορά: Βροχή, άνεμος, σπόρος, εργαλεία

Οι πρώτες μολύνσεις συχνά προέρχονται από μολυσμένο σπόρο ή υπολείμματα προηγούμενης καλλιέργειας.

Βιολογία:

Ο μύκητας παράγει περιθήκια (σεξουαλικό στάδιο) με ασκοσπόρια και πυκνίδια (ασεξουαλικό στάδιο) με κονίδια.

Διαχειμάζει ως μυκήλιο ή σπόρια σε υπολείμματα φυτών ή στο έδαφος.

Τα ασκοσπόρια διασπείρονται με τον άνεμο, ενώ τα κονίδια με το νερό (σταγονίδια, πιτσιλιές).

Εγκαθίσταται μέσω φυσικών ανοιγμάτων ή πληγών.

Παράγοντες που ευνοούν την προσβολή:

Υπερβολική άρδευση ή βροχές με παρατεταμένη διαβροχή.

Πυκνή φύτευση και περιορισμένος αερισμός.

Μη απολυμασμένα εργαλεία ή σπόρος.

Επαναλαμβανόμενη καλλιέργεια κολοκυνθοειδών στο ίδιο χωράφι.

Αντιμετώπιση:

Καλλιεργητικά μέτρα

Αμειψισπορά 3-4 ετών με μη ξενιστές.

Χρήση υγιούς και απολυμασμένου σπόρου.

Απομάκρυνση υπολειμμάτων μετά τη συγκομιδή.

Καλή κυκλοφορία αέρα και αποφυγή υπερβολικής υγρασίας.

Απολύμανση εργαλείων και αποφυγή τραυματισμών στα φυτά.

Χημική προστασία

Προληπτικοί ψεκασμοί με χαλκούχα ή διεισδυτικά μυκητοκτόνα.

Επαναλήψεις κάθε 7-10 ημέρες σε ευνοϊκές συνθήκες.

Εναλλαγή δραστικών ουσιών για αποφυγή ανθεκτικότητας.

Βιολογική διαχείριση

Εφαρμογή Trichoderma spp. στο υπόστρωμα για μείωση επιβίωσης του μύκητα.

Χρήση εκχυλισμάτων φυτών (θυμάρι, ρίγανη, neem) με αντιμυκητογόνο δράση.