Μαυρη σηψη - ΑΓΓΟΥΡΙ

Η ασθένεια Μαύρη σήψη (Κομμίωση στελέχους) του αγγουριού προκαλείται από τον μύκητα Didymella bryoniae, ο οποίος ανήκει στους Ασκομύκητες (Ascomycota), τάξη Dothideales.

Ο μύκητας διαθέτει δύο μορφές:

Ατελής μορφή (Phoma cucurbitacearum), που παράγει κονίδια μέσα σε πυκνίδια.

Τέλεια μορφή (Didymella bryoniae), που σχηματίζει ασκοσπόρια μέσα σε περθήκια.

Ο παθογόνος οργανισμός είναι τυπικός νεκροτροφικός μύκητας των κολοκυνθοειδών, με κύριους ξενιστές το αγγούρι, πεπόνι, καρπούζι, κολοκύθι και άλλα Cucurbitaceae.

Συμπτώματα:

Στο στέλεχος και το λαιμό:

Στην αρχή εμφανίζονται υδαρείς, σκούρες κηλίδες κοντά στη βάση ή στους κόμβους.

Οι κηλίδες επεκτείνονται και εξελίσσονται σε μαύρες σήψεις, που συχνά συνοδεύονται από έκκριση κολλώδους κόμμεος κοκκινοκάστανου χρώματος.

Η επιφάνεια της βλάβης καλύπτεται από μαύρα στίγματα - τα πυκνίδια ή περθήκια του μύκητα.

Σοβαρές προσβολές προκαλούν ξηράνσεις και κατάρρευση του φυτού από το σημείο προσβολής και πάνω.

Στα φύλλα:

Εμφανίζονται καστανές έως μαύρες κηλίδες με περιφερειακή συγκέντρωση πυκνιδίων.

Οι προσβεβλημένοι ιστοί νεκρώνονται και ξηραίνονται.

Στους καρπούς:

Οι προσβολές ξεκινούν στην κορυφή των καρπών (κοντά στο άνθος).

Αρχικά προκαλούν μικρή σύσφιξη ή βύθιση της επιφάνειας, χωρίς εμφανή εξωτερικά συμπτώματα.

Εσωτερικά, οι ιστοί καφετιάζουν και αναπτύσσεται ξηρή σήψη.

Σε προχωρημένα στάδια ή μετά τη συγκομιδή, οι βλάβες μαυρίζουν, εμφανίζουν κόμμι και μαύρα πυκνίδια.

Οι λανθάνουσες μολύνσεις συχνά εκδηλώνονται κατά τη μεταφορά ή αποθήκευση.

Συνθήκες ανάπτυξης και επιδημιολογία:

Θερμοκρασία: 20-25 °C (άριστη)

Σχετική υγρασία: > 90 %

Διαβροχή φύλλων: > 10 ώρες συνεχόμενης υγρασίας

Επώαση: 5-7 ημέρες

Επικράτηση: Θερμοκήπια με κακή αποστράγγιση, υπερβολική υγρασία

Ο μύκητας επιβιώνει στο έδαφος, σε φυτικά υπολείμματα, σπόρους και στα τοιχώματα του θερμοκηπίου.
Οι ασκοσπόροι και τα κονίδια μεταφέρονται με σταγονίδια νερού, άνεμο ή εργαλεία.
Οι μολύνσεις αρχίζουν από τον λαιμό του φυτού, ενώ η ασθένεια εξαπλώνεται ταχέως σε υγρά, θερμά περιβάλλοντα.
Οι πληγές από έντομα ή μηχανικούς τραυματισμούς αποτελούν σημεία εισόδου του παθογόνου.

Βιολογικός κύκλος:

Διαχείμαση: Ο μύκητας επιβιώνει ως μυκήλιο, πυκνίδια ή ασκοσπόρια στα υπολείμματα και στους σπόρους.

Πρωτογενείς μολύνσεις: Γίνονται από ασκοσπόρια που απελευθερώνονται με την υγρασία.

Δευτερογενείς μολύνσεις: Οι κονιδιοφόροι παράγουν κονίδια που μεταδίδονται με νερό ή αέρα.

Αναπαραγωγή: Σε ευνοϊκές συνθήκες, ο κύκλος μπορεί να ολοκληρωθεί σε 7-10 ημέρες.

Μετασυλλεκτική εξάπλωση: Η ασθένεια συνεχίζει να εξελίσσεται σε αποθηκευμένους καρπούς.

Καλλιεργητικά μέτρα:

Απομάκρυνση και καταστροφή προσβεβλημένων φυτών και φυτικών υπολειμμάτων.

Απολύμανση εργαλείων, πάγκων, δοχείων και σκευών.

Μείωση της σχετικής υγρασίας με καλό αερισμό και αποφυγή υγροποίησης στα φύλλα.

Αμειψισπορά 2-3 ετών με μη ξενιστές.

Χρήση υγιούς, πιστοποιημένου σπόρου.

Αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης που αυξάνει την ευπάθεια των ιστών.

Απολύμανση του εδάφους (π.χ. ηλιοαπολύμανση).

Χημική αντιμετώπιση:

Η χημική προστασία εφαρμόζεται προληπτικά ή με τα πρώτα συμπτώματα.

Ο Didymella bryoniae παρουσιάζει ποικίλα επίπεδα ανθεκτικότητας, επομένως απαιτείται εναλλαγή δραστικών ουσιών.

Οι ψεκασμοί πρέπει να γίνονται σε πρωινές ώρες με καλή διαβροχή και χωρίς υπερβολική υγρασία στο θερμοκήπιο.