Ευτυπιωση - ΚΑΡΥΔΙΑ

Ο μύκητας Eutypa lata ανήκει στην οικογένεια Diatrypaceae (Ascomycota).
Είναι γνωστός κυρίως ως παθογόνο του ξύλου που προκαλεί την ασθένεια Eutypa dieback, προκαλώντας αποσύνθεση του ξύλου, ιδιαίτερα σε παλαιότερα ή πληγωμένα δέντρα.

Συμπτώματα:

Εξωτερικά συμπτώματα

Προοδευτική ξήρανση βραχιόνων ή κλάδων, που ξεκινά από ένα σημείο και επεκτείνεται προς την περιφέρεια του δέντρου.

Μειωμένη βλάστηση και κοντά μεσογονάτια διαστήματα στα νέα βλαστάρια.

Ανομοιόμορφη έκπτυξη οφθαλμών, συχνά με μικρότερα και χλωρωτικά φύλλα.

Σε προχωρημένο στάδιο, ολική νέκρωση κλάδων και τμημάτων της κόμης.

Εσωτερικά συμπτώματα

Σε εγκάρσια τομή προσβεβλημένου ξύλου παρατηρείται τριγωνική ή σφηνοειδής νεκρωμένη περιοχή, με καφέ έως γκρι αποχρωματισμό.

Το νεκρωμένο τμήμα είναι σκληρό και ξηρό, χωρίς οσμή σήψης.

Η μετάβαση μεταξύ υγιούς και προσβεβλημένου ιστού είναι καθαρά οριοθετημένη.

Σε προχωρημένες περιπτώσεις, εμφανίζονται ρωγμές ή εξογκώματα (καρκινώματα) στον φλοιό.

Στον φλοιό

Εμφανίζονται ρωγμές και ανωμαλίες στον κορμό ή στους βραχίονες, όπου ο μύκητας διεισδύει από πληγές (κυρίως κλαδέματα).

Κάτω από τον φλοιό, ο καμβιακός ιστός είναι καφέ και νεκρωμένος.

Συνθήκες ανάπτυξης και εξάπλωσης:

Θερμοκρασία ανάπτυξης: 18-28 °C (όρια 8-32 °C)

Υγρασία: Υγρές περίοδοι, βροχές μετά το κλάδεμα

Τρόπος μόλυνσης: Μέσω πληγών κλαδέματος ή ρωγμών

Διασπορά: Ασκοσπόρια μέσω ανέμου ή βροχής

Περίοδος μολύνσεων: Χειμώνας - άνοιξη (υγρές εποχές)

Ο μύκητας εισέρχεται μέσα από φρέσκες πληγές, ιδιαίτερα μετά από βροχή ή υψηλή υγρασία.

Οι ασκοί και τα ασκοσπόρια παράγονται σε παλαιά νεκρωμένα κλαδιά ή σε σκληρές καρκινικές επιφάνειες, από όπου απελευθερώνονται και μεταφέρονται με τον άνεμο.

Βιολογία του παθογόνου:

Αναπτύσσεται βραδέως μέσα στο ξύλο, προκαλώντας χρόνιες προσβολές.

Η εξέλιξη των συμπτωμάτων μπορεί να καθυστερήσει 1-3 χρόνια μετά τη μόλυνση.

Ο μύκητας σχηματίζει περιθήκια (perithecia) πάνω σε νεκρό ξύλο, όπου παράγονται ασκοσπόρια.

Οι μολύνσεις γίνονται όταν οι ασκοσπόρια έρχονται σε επαφή με φρέσκες πληγές από κλάδεμα, παγετό ή μηχανικές βλάβες.

Παράγοντες που προδιαθέτουν την προσβολή:

Κλαδέματα σε υγρές περιόδους.

Παρουσία νεκρού ξύλου στο δενδροκομείο (πηγή ασκοσπορίων).

Κακή αποστράγγιση ή πληγές λόγω παγετού/μηχανημάτων.

Ηλικιωμένα δέντρα ή παραμελημένα κλαδιά.

Καλλιεργητικά μέτρα Αντιμετώπισης:

Αποφυγή κλαδεμάτων σε υγρό καιρό, προτίμηση σε ξηρές, ηλιόλουστες ημέρες.

Απολύμανση εργαλείων κλαδέματος μετά από κάθε δέντρο.

Αφαίρεση και καταστροφή προσβεβλημένων κλάδων ή τμημάτων (με κάψιμο ή απομάκρυνση).

Κάλυψη πληγών με πάστα προστασίας ή χαλκούχα σκευάσματα αμέσως μετά το κλάδεμα.

Απομάκρυνση παλαιού ξύλου και ξηρών βραχιόνων που λειτουργούν ως δεξαμενή μολύσματος.

Χημική / Βιολογική προστασία:

Εφαρμογή χαλκούχων ή φαινυλοπυρρολικών σκευασμάτων στις πληγές μετά από κλάδεμα.

Χρήση Trichoderma spp. ως ανταγωνιστικού παράγοντα σε πληγές κλαδέματος (εγκεκριμένη μέθοδος σε πολλές δενδρώδεις καλλιέργειες).

Διατήρηση καλής φυτοϋγείας: σωστή λίπανση, αποφυγή στρες και ισορροπημένη υγρασία.