Αλτερναρια - ΚΛΗΜΕΝΤΙΝΕΣ

Η ασθένεια Αλτερνάρια οφείλεται σε είδη του γένους Alternaria (Alternaria spp.), με συχνότερο απομονωμένο στις πορτοκαλιές τον Alternaria citri (και συγγενικά στελέχη A. alternata). Πρόκειται κυρίως για σαπροφυτικό - ευκαιριακό παθογόνο, που εκδηλώνεται έντονα σε ταλαιπωρημένους ή τραυματισμένους καρπούς και σε συνθήκες αυξημένης υγρασίας.

Συμπτώματα:

Προσβάλλονται κυρίως οι ώριμοι ή υπερώριμοι καρποί.

Στην επιφάνεια του φλοιού εμφανίζονται σκούρες καστανές έως μαύρες κηλίδες, συχνά ελαφρώς βυθισμένες, με ασαφή όρια.

Οι κηλίδες είναι συνήθως μονήρεις ή λίγες, και συχνότερα σε καρπούς που έχουν:

υποστεί τραυματισμούς,

προέλθει από δένδρα καταπονημένα (θρέψη, ξηρασία, αλατότητα),

αναπτυχθεί σε συνθήκες υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας.

Εσωτερικά μπορεί να αναπτυχθεί ξηρή ή υδαρής σήψη κάτω από την κηλίδα, χωρίς όμως να έχουμε πάντα πλήρη καταστροφή του καρπού.

Σημασία της ασθένειας:

Η Alternaria στα πορτοκάλια δεν θεωρείται συνήθως πρωτεύον σοβαρό πρόβλημα, αλλά προσβάλλει κυρίως ταλαιπωρημένους ή κακώς συντηρημένους καρπούς, δημιουργώντας αισθητική υποβάθμιση και, σε έντονες περιπτώσεις, απώλεια τμήματος της παραγωγής.
Με σωστή θρέψη, έλεγχο υγρασίας και καλή διαχείριση μετά τη συγκομιδή, η ασθένεια μπορεί να περιοριστεί αποτελεσματικά χωρίς να απαιτείται συνήθως ειδικό χημικό πρόγραμμα μόνο γι’ αυτήν.

Συνθήκες ανάπτυξης - επιδημιολογία:

Η Alternaria ευνοείται από:

υψηλή σχετική υγρασία (παρατεταμένες δροσιές, ομίχλη, κακή κυκλοφορία αέρα),

ήπιες έως θερμές θερμοκρασίες (περίπου 20-30 °C),

υπερβολική αζωτούχο λίπανση που δίνει μαλακό, ευπαθή ιστό,

στρες στα δένδρα (υδατικό, θρεπτικό, αλατούχο).

Η μόλυνση μπορεί να ξεκινήσει στον αγρό και να εκδηλωθεί προσυλλεκτικά ή μετασυλλεκτικά (σε αποθήκευση/συσκευαστήρια), ειδικά όταν οι καρποί παραμένουν υγροί και σε κακό αερισμό.

Στις περισσότερες πορτοκαλιές, η Alternaria θεωρείται δευτερογενές πρόβλημα, που «εκμεταλλεύεται» ήδη εξασθενημένους καρπούς και συνθήκες κακού μικροκλίματος.

Καλλιεργητικά μέτρα - ολοκληρωμένη διαχείριση:

Αποφυγή υπερλίπανσης, ιδιαίτερα σε άζωτο: στόχος ισορροπημένη θρέψη, όχι πολύ «μαλακός» ιστός.

Περιορισμός της υπερβολικής ατμοσφαιρικής υγρασίας στην κόμη:

σωστό κλάδεμα για καλό αερισμό,

αποφυγή υπερβολικής πυκνότητας φύτευσης,

ορθολογική άρδευση (να μη μένει το έδαφος συνεχώς κορεσμένο).

Προσοχή στην περίοδο του δεσίματος των καρπών: αποφυγή συνδυασμού υπερλίπανσης και παρατεταμένης υγρασίας, που αυξάνει την ευπάθεια.

Προσεκτικός χειρισμός κατά τη συγκομιδή για ελαχιστοποίηση τραυματισμών του φλοιού.

Σε μετασυλλεκτικό στάδιο:

γρήγορη ψύξη και καλή κυκλοφορία αέρα,

αποφυγή συμπύκνωσης υδρατμών πάνω στους καρπούς,

απομάκρυνση καρπών με εμφανείς κηλίδες πριν την αποθήκευση.