Αλτερναρια - ΦΙΣΤΙΚΙΑ

η Alternaria alternata είναι ένας από τους σημαντικότερους μυκητολογικούς εχθρούς της φιστικιάς (Pistacia vera),
και προκαλεί την ασθένεια γνωστή ως Αλτερνάρια ή Μαύρη κηλίδωση (Alternaria late blight, Alternaria leaf spot).

Παθογόνο:

Είδος: Alternaria alternata (Fr.) Keissler

Ομάδα: Deuteromycetes (Ascomycota - Pleosporaceae)

Μορφή μόλυνσης: Πολυκυκλικός μύκητας, με κονίδια (ασεξουαλικά σπόρια) που διασπείρονται με τον αέρα ή τη βροχή.

Επικρατέστερη μορφή: A. alternata f. sp. pistaciae (παθότυπος εξειδικευμένος στη φιστικιά).

Συμπτώματα:

Σε φύλλα:

Εμφάνιση μικρών στρογγυλών ή ακανόνιστων καστανών κηλίδων, με σκουρόχρωμο ή μαύρο κέντρο και κιτρινοπράσινη άλω.

Οι κηλίδες συχνά μεγαλώνουν και ενώνονται, προκαλώντας εκτεταμένες νεκρώσεις.

Σε υψηλή υγρασία, στην επιφάνεια των βλαβών εμφανίζεται μαύρη εξάνθηση κονιδίων (βελούδινη υφή).

Προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση και μείωση φωτοσύνθεσης.

Σε βλαστούς:

Μικρές επιμήκεις καστανές βλάβες που σε βαριά προσβολή οδηγούν σε ξηράνσεις βλαστών.

Τα σημεία αυτά μπορεί να γίνουν είσοδοι για δευτερογενείς μύκητες.

Σε καρπούς (κελύφη και ψίχα):

Σκούρες νεκρωτικές κηλίδες ή μαυρίσματα στο κέλυφος και στα περιβλήματα.

Συχνά διείσδυση του μύκητα στον ενδοσπερματικό ιστό (ψίχα), προκαλώντας υποβάθμιση ποιότητας.

Στους αποθηκευμένους καρπούς, μπορεί να αναπτυχθεί και μυκοτοξικότητα (παραγωγή alternariol, tenuazonic acid).

Συνθήκες που ευνοούν την ασθένεια:

Παράγοντας: Επίδραση

Θερμοκρασία: 20-30 °C (βέλτιστη ανάπτυξη 25-28 °C)

Υγρασία / δροσιά: πάνω απο 90% σχετική υγρασία, νυχτερινή δροσιά

Άρδευση με καταιονισμό: Ευνοεί διάδοση κονιδίων

Πυκνή βλάστηση - Κακός αερισμός: Αυξάνει την επιδημία

Τραυματισμοί / έντομα: Ενισχύουν τη μόλυνση των καρπών

Η ασθένεια είναι πολυκυκλική και προκαλεί συνεχείς μολύνσεις από την άνοιξη ως το φθινόπωρο.

Κύκλος ζωής:

Ο μύκητας διαχειμάζει με τη μορφή μυκηλίου ή κονιδίων σε φυτικά υπολείμματα, προσβεβλημένα φύλλα ή κελύφη.

Με υγρασία παράγει νέα κονίδια, τα οποία διασπείρονται με τον άνεμο ή τη βροχή.

Η μόλυνση γίνεται μέσω στομάτων ή μικροτραυματισμών.

Ο κύκλος επαναλαμβάνεται πολλές φορές μέσα στην καλλιεργητική περίοδο.

Διαχείριση - Αντιμετώπιση:

Καλλιεργητικά μέτρα

Καλή κυκλοφορία αέρα μέσα στον θόλο (αραιό κλάδεμα).

Αποφυγή άρδευσης με καταιονισμό.

Καθαρισμός φυτικών υπολειμμάτων (πηγές μόλυνσης).

Ομοιόμορφη θρέψη - υπερβολικό άζωτο ευνοεί την ανάπτυξη της ασθένειας.

Χημική αντιμετώπιση:

Προληπτικοί ψεκασμοί με εγκεκριμένα σκευάσματα

Οι εφαρμογές αρχίζουν λίγο πριν την άνθηση και συνεχίζονται σε διαστήματα 15-20 ημερών σε περιόδους υψηλής υγρασίας.

Βιολογική προστασία:

Χρήση εκχυλισμάτων σκόρδου, neem ή συσκευασμένων σκευασμάτων με Bacillus subtilis.

Ανθεκτικά υποκείμενα βρίσκονται υπό μελέτη, χωρίς πλήρη εμπορική αξιοποίηση ακόμη.