Αλτερνάρια - ΚΑΡΠΟΥΖΙΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ
Η Αλτερναρίωση στην Καρπουζιά (Alternaria leaf blight) με παθογόνο μύκητας τον Alternaria alternata f. sp. cucurbitae.
Εμφανίζονται αρχικά μικρά νεκρωτικά στίγματα με χλωρωτικό (κιτρινωπό) περιθώριο.
Τα στίγματα μεγαλώνουν και συνενώνονται σχηματίζοντας μεγάλες, ακανόνιστες νεκρωτικές κηλίδες που συχνά καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της επιφάνειας του φύλλου.
Στις κηλίδες παρατηρείται αρχικά καστανόμαυρη εξάνθηση - μάζες από κονιδιοφόρους και κονίδια του μύκητα - ιδιαίτερα στην άνω επιφάνεια.
Σε προχωρημένο στάδιο τα φύλλα ξηραίνονται και επέρχεται αποφύλλωση από τα κατώτερα προς τα ανώτερα φύλλα.
Μπορεί να εμφανιστούν επιμήκεις, ελαφρά εμβυθισμένες κηλίδες σκούρου χρώματος.
Σε έντονη προσβολή παρατηρείται εξασθένηση και σπάσιμο λεπτών βλαστών.
Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας μπορεί να εμφανιστούν σκούρες, ελαφρά εμβυθισμένες κηλίδες στην επιφάνεια του καρπού, συχνά με ζώνες ομόκεντρων δακτυλίων.
Οι κηλίδες μπορεί να αποτελέσουν πύλη εισόδου και για δευτερογενείς σήψεις από άλλα παθογόνα.
Η εκτεταμένη προσβολή φύλλων οδηγεί σε σημαντική μείωση της φωτοσύνθεσης,
προκαλεί πρόωρη γήρανση των φυτών,
και τελικά μείωση της παραγωγής και της ποιότητας των καρπών.
Η ασθένεια ευνοείται έντονα από υψηλή σχετική υγρασία και διαβροχή του φυλλώματος (βροχές, δροσιές, υπέργεια άρδευση).
Βέλτιστες θερμοκρασίες για μόλυνση και ανάπτυξη: περίπου 20-30 °C.
Οι εναλλαγές ζέστης - δροσιάς (θερμές ημέρες, δροσερές νύχτες με δροσιά) είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές.
στον σπόρο,
στο έδαφος και στα φυτικά υπολείμματα της προηγούμενης καλλιέργειας,
σε ζιζάνια-ξενιστές.
Τα κονίδια μεταφέρονται με τον άνεμο σε μεγάλες αποστάσεις και με το νερό της βροχής ή άρδευσης σε μικρότερες.
Οι πρωτογενείς μολύνσεις προέρχονται από μολυσμένο σπόρο ή από μυκήλιο/κονίδια στα υπολείμματα.
Μετά την εγκατάσταση της ασθένειας, παράγονται συνεχώς νέες ποσότητες κονιδίων που προκαλούν διαδοχικές δευτερογενείς μολύνσεις μέσα στην καλλιεργητική περίοδο, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνονται υγρές περίοδοι.
Ο μύκητας A. alternata f. sp. cucurbitae είναι αδηλομύκητας που παράγει άφθονα πολυκυττάρινα καστανά κονίδια, συνήθως με εγκάρσια και μερικές φορές επιμήκη χωρίσματα.
Τα κονίδια σχηματίζονται σε κονιδιοφόρους που αναδύονται από τη νεκρή φυτική επιφάνεια.
Η βλάστηση των κονιδίων απαιτεί υγρή επιφάνεια φύλλου (φιλμ νερού ή έντονη υγρασία) για ορισμένες ώρες και κατάλληλη θερμοκρασία.
Ο μύκητας μπορεί να επιβιώσει ως:
μυκήλιο ή κονίδια σε φυτικά υπολείμματα,
μυκήλιο στον σπόρο,
σπανιότερα ως δομές ανθεκτικότητας.
Καταστροφή φυτικών υπολειμμάτων της προηγούμενης καλλιέργειας (ενσωμάτωση και αποδόμηση ή απομάκρυνση), ώστε να μειωθεί το αρχικό μόλυσμα.
Χρησιμοποίηση υγιούς, πιστοποιημένου σπόρου και, όπου είναι δυνατό, σπόρου με δήλωση απαλλαγής από Alternaria.
Εφαρμογή αμειψισποράς με μη ξενιστές για 2-3 χρόνια σε αγρούς με σοβαρό ιστορικό προσβολής.
Περιορισμός της υγρασίας στο φύλλωμα:
αποφυγή υπέργειας άρδευσης ή εφαρμογή της σε ώρες που επιτρέπουν γρήγορο στέγνωμα,
καλή αποστράγγιση του αγρού,
σωστές αποστάσεις φύτευσης για βελτιωμένο αερισμό.
Έλεγχος ζιζανίων-ξενιστών γύρω από την καλλιέργεια.
Αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης που οδηγεί σε πολύ τρυφερό, ευπαθές φύλλωμα.
Χρήση εγκεκριμένων μυκητοκτόνων για αλτερναρίωση στην καρπουζιά, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό Μητρώο Φυτοπροστατευτικών.
Οι εφαρμογές γίνονται:
προληπτικά σε αγρούς με ιστορικό προσβολής ή
με την εμφάνιση των πρώτων κηλίδων στα κατώτερα φύλλα.
Απαραίτητη η εναλλαγή δραστικών με διαφορετικό FRAC κωδικό για αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικών πληθυσμών.
Τήρηση:
μέγιστου αριθμού εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο,
τελευταίας επέμβασης πριν τη συγκομιδή (PHI),
οδηγιών προστασίας χειριστή και περιβάλλοντος.
Συμπτώματα:
