Κλαδοσποριωση - ΑΓΓΟΥΡΙ

Η ασθένεια οφείλεται στον μύκητα Cladosporium cucumerinum, ασκομύκητα της οικογένειας Cladosporiaceae (Ascomycota).
Ο μύκητας είναι παθογόνος επιφανείας (επιδερμικός νεκροτροφικός) και επιτίθεται σε όλα τα υπέργεια όργανα του φυτού - φύλλα, μίσχους, βλαστούς, άνθη και καρπούς.
Η ασθένεια είναι γνωστή διεθνώς ως Scab ή Cladosporium leaf spot και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ασθένειες των κολοκυνθοειδών, ιδιαίτερα σε θερμοκήπια και υγρά περιβάλλοντα.

Συμπτώματα:

Ο Cladosporium cucumerinum προσβάλλει το φυτό σε όλα τα στάδια ανάπτυξης.

Στα φύλλα:

Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται ως πολυάριθμες, υδαρείς, κιτρινοπράσινες κηλίδες μεταξύ των νεύρων.

Αργότερα, οι κηλίδες γίνονται γκριζωπές και περιβάλλονται από κίτρινη χλωρωτική ζώνη.

Με την εξέλιξη της ασθένειας, οι νεκροί ιστοί αποκόπτονται και στο φύλλο δημιουργούνται οπές (τυπικό “τρυπητό φύλλο”).

Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας, στο κέντρο των κηλίδων εμφανίζονται οι ελαιοπράσινες έως σκουροπράσινες καρποφορίες του μύκητα (κονιδιοφόροι με κονίδια), που δίνουν βελούδινη όψη στις βλάβες.

Στους καρπούς:

Οι καρποί παρουσιάζουν αρχικά μικρές υδαρείς πληγές, που μοιάζουν με νύγματα εντόμων.

Οι πληγές μεγαλώνουν, βυθίζονται και σκουραίνουν, συχνά με έκκριση κιτρινοκάστανου κόμμεος.

Ακολουθεί δευτερογενής μόλυνση από βακτήρια, προκαλώντας σήψη και αποσύνθεση.

Σε υγρό περιβάλλον, η επιφάνεια των βλαβών καλύπτεται από σκούρες, βελούδινες αποικίες του μύκητα - χαρακτηριστικό γνώρισμα της Cladosporium.

Στους βλαστούς και άνθη:

Παρατηρούνται επιμήκεις, ελαφρώς εσκαφείς καστανές κηλίδες, που μπορεί να οδηγήσουν σε ξηράνσεις νεαρών οργάνων ή πρόωρη καρπόπτωση.

Συνθήκες ανάπτυξης και επιδημιολογία:

Θερμοκρασία ανάπτυξης: 16-22 °C (άριστη 18-20 °C)

Σχετική υγρασία: > 90 %

Ελεύθερο νερό στα φύλλα: Απαραίτητο (διαβροχή > 9 ώρες)

Φως: Σκιερές, πυκνές φυτεύσεις ευνοούν την ασθένεια

Επώαση: 3-5 ημέρες

Έχει διάρκεια βιωσιμότητας των σπορίων του μύκητα, έως 10 μήνες σε υπολείμματα ή στο σπόρο.

Ο μύκητας επιβιώνει στο έδαφος, στα φυτικά υπολείμματα και στους σπόρους.
Μεταδίδεται κυρίως με τον σπόρο, αλλά και με σταγονίδια νερού, εργαλεία ή έντομα.
Οι μολύνσεις ξεκινούν με υγρασία και θερμοκρασίες μέτριες, ενώ η ασθένεια εξαπλώνεται γρήγορα σε κλειστά θερμοκήπια χωρίς αερισμό.

Βιολογικός κύκλος:

Διαχείμαση: Ο μύκητας επιβιώνει ως μυκήλιο ή κονίδια σε υπολείμματα και στο περίβλημα του σπόρου.

Μόλυνση: Τα κονίδια βλαστάνουν παρουσία νερού και διεισδύουν απευθείας στην επιδερμίδα ή μέσω τραυμάτων.

Ανάπτυξη: Ο μύκητας αναπτύσσεται διαμέσου του μεσοφυλλίου, προκαλώντας νέκρωση των κυττάρων.

Αναπαραγωγή: Στις βλάβες παράγονται νέα κονίδια που διασπείρονται με τον άνεμο και το νερό.

Δευτερογενείς μολύνσεις: Κάθε κύκλος ολοκληρώνεται σε 3-5 ημέρες υπό ευνοϊκές συνθήκες, οδηγώντας σε επιδημικές εξάρσεις.

Καλλιεργητικά μέτρα:

Χρήση πιστοποιημένου, υγιούς σπόρου.

Μείωση υπερβολικής υγρασίας στο έδαφος και στον αέρα (επαρκής αερισμός, αποφυγή διαβροχής).

Αμειψισπορά 2-3 ετών με μη ξενιστές.

Απομάκρυνση και καταστροφή φυτικών υπολειμμάτων της προηγούμενης καλλιέργειας.

Εκρίζωση και καύση των προσβεβλημένων φυτών.

Απολύμανση εργαλείων και επιφανειών θερμοκηπίου.

Αποφυγή τραυματισμών κατά τις καλλιεργητικές εργασίες.

Χημική αντιμετώπιση:

Η χημική προστασία εφαρμόζεται προληπτικά ή στα πρώτα συμπτώματα με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα.

Η εναλλαγή δραστικών ουσιών, με διαφορετικών ομάδές FRAC (τρόπο δράσης), είναι απαραίτητη για αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών.