Περονοσπορος - ΑΓΚΙΝΑΡΕΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ

Ο περονόσπορος στην αγκινάρα οφείλεται σε είδη Peronospora και προκαλεί τυπικές κηλιδώσεις στα φύλλα και τις κεφαλές, ενώ προδιαθέτει σε δευτερογενείς σήψεις από άλλους μύκητες.

Συμπτώματα:

Στα φύλλα:

Στην επάνω επιφάνεια εμφανίζονται αρχικά κιτρινωπές, μεσονεύριες κηλίδες που στη συνέχεια γίνονται καστανές, συχνά με γωνιώδες σχήμα ανάμεσα στα νεύρα.

Στην αντίστοιχη κάτω επιφάνεια των φύλλων αναπτύσσεται χαρακτηριστικό λευκό έως γκριζωπό «χνούδι» (σποριοφόροι και σπόρια του παθογόνου), ιδίως σε υγρές συνθήκες.

Προχωρημένες προσβολές οδηγούν σε εκτεταμένη νέκρωση, κατσάρωμα και ξήρανση φύλλων, με σημαντική μείωση της φωτοσύνθεσης.

Στις κεφαλές

Στις κεφαλίδες τα βράκτια (φύλλα της κεφαλής) γίνονται καστανά και στο εσωτερικό τους μπορεί να καλύπτονται από λευκό, χνουδωτό εξάνθημα του παθογόνου.

Οι βλάβες αυτές υποβαθμίζουν άμεσα την εμπορική ποιότητα και ευνοούν την εγκατάσταση δευτερογενών μυκήτων.

Μετά την αρχική προσβολή από περονόσπορο ευνοούνται δευτερογενείς μολύνσεις από μύκητες όπως Ascochyta hortorum, Botrytis cinerea, Fusarium spp. και άλλα παθογόνα που προσβάλλουν τις κεφαλές και τα σαπισμένα τμήματα.

Συνθήκες ανάπτυξης και επιδημιολογία:

Οι μύκητες του περονοσπόρου είναι ωομύκητες που ευνοούνται από:

δροσερές έως ήπιες θερμοκρασίες και υψηλή σχετική υγρασία ή παρατεταμένη διαβροχή φύλλων,

πυκνές φυτεύσεις και κακή κυκλοφορία αέρα,

παρουσία μολυσμένων υπολειμμάτων στο έδαφος, όπου διαχειμάζουν ανθεκτικές δομές (ωοσπόρια).

Σε τέτοιες συνθήκες, ο κύκλος από πρωτογενή μόλυνση έως νέα παραγωγή σπορίων μπορεί να ολοκληρωθεί σε περίπου 7-10 ημέρες, με αποτέλεσμα γρήγορη επιδημική εξάπλωση.

Καλλιεργητικά μέτρα και πρόληψη:

Αμειψισπορά: Εφαρμογή τουλάχιστον 3ετούς αμειψισποράς με φυτά που δεν ανήκουν στην ίδια οικογένεια, ώστε να μειώνεται η συγκέντρωση μολυσματικού φορτίου στο έδαφος.

Υγιεινή αγρού: Απομάκρυνση και καταστροφή προσβεβλημένων φύλλων, ιδιαίτερα των κατώτερων που έρχονται σε επαφή με το έδαφος, καθώς και υπολειμμάτων καλλιέργειας στο τέλος της σεζόν.

Στράγγιση και άρδευση: Βελτίωση της στράγγισης του εδάφους (αποφυγή υγρασίας γύρω από τη ριζόζωνη) και αποφυγή υπερβολικής διαβροχής του φυλλώματος (π.χ. προτίμηση στάγδην αντί καταιονισμού).

Εφόσον χρησιμοποιείται τεχνητή βροχή, άρδευση σε ώρες που επιτρέπουν γρήγορο στέγνωμα των φύλλων (π.χ. πρωί), ώστε να μην παραμένουν υγρά όλη τη νύχτα.

Μικροκλίμα φυτείας: Αποφυγή υπερβολικά πυκνών φυτεύσεων και φροντίδα για καλή κυκλοφορία αέρα, ώστε να περιορίζεται η διάρκεια παραμονής σταγονιδίων στα φύλλα.

Χημική αντιμετώπιση:

Σε προχωρημένα στάδια προσβολής ή σε περιόδους με παρατεταμένο βροχερό καιρό, καθίσταται αναγκαία η χρήση εγκεκριμένων μυκητοκτόνων ειδικά για περονόσπορο.

Έναρξη εφαρμογών προληπτικά ή με την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, ιδιαίτερα σε ευνοϊκές καιρικές συνθήκες, και επανάληψη κάθε 7-10 ημέρες ανάλογα με την πίεση της ασθένειας και τις οδηγίες της ετικέτας.

Αυστηρή εναλλαγή μυκητοκτόνων διαφορετικών ομάδων δράσης (FRAC codes) για αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικών πληθυσμών.

Σε κάθε περίπτωση, η χημική αντιμετώπιση πρέπει να συνδυάζεται με τα καλλιεργητικά μέτρα (αμειψισπορά, υγιεινή, στράγγιση, αερισμός) για να μειώνεται το μολυσματικό φορτίο και η ανάγκη επαναλαμβανόμενων ψεκασμών.