Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας chlorfenapyr (για υγειονομική χρήση)
Το chlorfenapyr είναι προ‑εντομοκτόνο/προ‑ακαρεοκτόνο της ομάδας των arylpyrroles: δεν είναι κλασικό νευροτοξικό πυρεθροειδές ή οργανοφωσφορικό, αλλά μετά από μεταβολική ενεργοποίηση στα έντομα/ακάρεα αποσυνδέει την οξειδωτική φωσφορυλίωση στα μιτοχόνδρια, κόβοντας την παραγωγή ATP και οδηγώντας σε κυτταρικό θάνατο.
Τι είναι και πώς δρα:
Χημική κατηγορία: arylpyrrole, παράγωγο φυσικού προϊόντος (dioxapyrrolomycin) που απομονώθηκε από Streptomyces fumanus - κλασικό παράδειγμα “νεότερου εντομοκτόνου από φυσικό πρότυπο”.
Προ‑εντομοκτόνο: το μόριο chlorfenapyr ενεργοποιείται μέσα στο έντομο/ακάρεα με οξειδωτική απομάκρυνση της N‑ethoxymethyl ομάδας ➨ σχηματίζεται ο μεταβολίτης CL 303268 (N‑H pyrrole) ➨ αυτός αποσυνδέει την οξειδωτική φωσφορυλίωση στα μιτοχόνδρια: η μεταφορά ηλεκτρονίων δεν συνδέεται πλέον με σύνθεση ATP ➨ αποτέλεσμα: απότομη πτώση ATP, διακοπή ζωτικών λειτουργιών, θάνατος.
Δεν είναι νευροτοξικό όπως τα πυρεθροειδή, γι’ αυτό και έχει ενδιαφέρον σε πληθυσμούς ανθεκτικούς στα κλασικά εντομοκτόνα.
Χρήσεις σε βιοκτόνα/υγειονομική σημασία:
Εντομοκτόνο/ακαρεοκτόνο επαφής και στομάχου με δράση στην οξειδωτική φωσφορυλίωση,
Χρήση: εσωτερικοί χώροι/κουνουπιέρες/υλικά, ιδιαίτερα για ανθεκτικά έντομα (κουνούπια, κοριοί).
Τοξικολογία και κίνδυνοι:
Είναι ισχυρό εντομοκτόνο με σημαντική τοξικότητα και έχουν καταγραφεί σοβαρές ανθρώπινες δηλητηριάσεις
Μηχανισμός δηλητηρίασης σε ανθρώπους: επειδή επηρεάζει την παραγωγή ATP, προκαλεί πολλαπλές κυτταρικές βλάβες, κλινικές περιπτώσεις δείχνουν καθυστερημένη, αλλά βαριά εικόνα: υπερθερμία, νευρολογικές εκδηλώσεις, οργανική ανεπάρκεια, υψηλή θνητότητα.
Περιβάλλον:
Τοξικό για πτηνά, ψάρια και αβιοτικούς οργανισμούς,
Σχετικά επίμονο και βιοσυσσωρεύσιμο σε ορισμένα οικοσυστήματα.
Η χρήση των προϊόντων πρέπει να γίνεται μόνο σύμφωνα με την ετικέτα.