Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας dinotefuran (για υγειονομική χρήση)
To dinotefuran είναι νεονικοτινιδοειδές εντομοκτόνο τρίτης γενιάς, με συστηματική και επαφής/στομάχου δράση, που σε υγειονομικά σκευάσματα χρησιμοποιείται κυρίως σε έτοιμα δολώματα για μυρμήγκια, μύγες και κατσαρίδες.
Ταυτότητα και κατηγορία δραστικής ουσίας:
Χημική τάξη: Νεονικοτινιδοειδές εντομοκτόνο (IRAC Group 4A, nicotinic acetylcholine receptor competitive modulator).
Χαρακτηριστικά: Υψηλή υδατοδιαλυτότητα, συστηματική και διασυστηματική (translaminar) δράση στα φυτά, αλλά στις υγειονομικές χρήσεις αξιοποιείται κυρίως ως δραστικό σε δολώματα/gel για αστικά έντομα.
Μηχανισμός δράσης:
Το dinotefuran δεσμεύεται στους νικοτινικούς υποδοχείς ακετυλοχολίνης (nAChR) του νευρικού συστήματος των εντόμων:
δρα ως αγωνιστής/“ψευδο‑ακετυλοχολίνη”, προκαλεί συνεχή διέγερση, απορρύθμιση της νευρικής μετάδοσης, οδηγεί σε διακοπή σίτισης, παράλυση και θάνατο μέσα σε 1-3 ημέρες.
Δεν αναστέλλει τη χολινεστεράση (όπως τα οργανοφωσφορικά/καρβαμιδικά), αλλά δρα ειδικά στους nAChR των εντόμων, με μεγαλύτερη εκλεκτικότητα έναντι αυτών σε σχέση με τα θηλαστικά.
Υγειονομικές χρήσεις:
Δολώματα gel και bait για κατσαρίδες (cockroach gel baits 0,5% κ.λπ.).
Δολώματα για μυρμήγκια (ant baits) με χαμηλές συγκεντρώσεις δραστικής.
Δολώματα/σκόνες/κοκκώδη για οικιακή μύγα (Musca domestica), συχνά με προσελκυστικά (σάκχαρα, φερομόνα κ.λπ.).
Τοξικολογία και ασφάλεια για Θηλαστικά και άνθρωπος:
Ο κίνδυνος για τον άνθρωπο είναι χαμηλός αν χρησιμοποιείται σύμφωνα με την ετικέτα,
Πρέπει να αποφεύγεται η κατάποση και η επαφή με μικρά παιδιά και κατοικίδια ζώα (ειδικά gel δολώματα σε λάθος χρήση).
Το dinotefuran έχει πολύ χαμηλή οξεία τοξικότητα από στόμα και δέρμα σε αρουραίους/ποντικούς (LD₅₀ > 2000 mg/kg).
Δεν είναι σημαντικά ερεθιστική για δέρμα, αλλά μπορεί να προκαλέσει ήπιο ερεθισμό ματιών σε συμπυκνωμένα σκευάσματα.
Περιβαλλοντικές πτυχές:
Το dinotefuran είναι πολύ τοξική για μέλισσες και άλλους επικονιαστές,
Ειναι υδατοδιαλυτή ουσία και μπορεί να μετακινηθεί στα νερά/έδαφος.
Στις υγειονομικές εφαρμογές δολωμάτων (αστικός χώρος, εσωτερικοί χώροι) ο κίνδυνος για μέλισσες είναι μικρότερος, αλλά χρειάζονται μέτρα ώστε να μην αφήνονται δολώματα σε εξωτερικά σημεία όπου μπορεί να έρθουν σε επαφή μη στόχοι οργανισμοί.