Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας difenacoum (για υγειονομική χρήση)
Η difenacoum είναι αντιπηκτικό τρωκτικοκτόνο δεύτερης γενιάς (κουμαρινικού τύπου), χρησιμοποιείται σε έτοιμα δολώματα “ενός γεύματος” για την καταπολέμηση ποντικών και αρουραίων, συμπεριλαμβανομένων πληθυσμών ανθεκτικών στα παλαιότερα αντιπηκτικά.
Τι είναι και πώς δρα:
Χημική κατηγορία: αντιπηκτικό τρωκτικοκτόνο 2ης γενιάς (hydroxycoumarin).
Μηχανισμός δράσης: αναστέλλει το ένζυμο vitamin K epoxide reductase, εμποδίζοντας την ανακύκλωση της βιταμίνης Κ, άρα και την ενεργοποίηση των παραγόντων πήξης II, VII, IX, X.
Στα τρωκτικα αυτό οδηγεί σε προοδευτική ανεπάρκεια πήξης, εσωτερικές αιμορραγίες (ενδοκοιλιακές, ενδοθωρακικές, γαστρεντερικές κ.λπ.) και θάνατο λίγες ημέρες μετά τη λήψη θανατηφόρου δόσης.
Τα τρωκτικοκτόνα με difenacoum ≥0,003% ταξινομούνται στην ΕΕ ως τοξικά για την αναπαραγωγή (Repr. 1B H360) και, βάσει Κανονισμού 528/2012, δεν επιτρέπεται να διατίθενται για χρήση από το ευρύ κοινό· προορίζονται μόνο για επαγγελματίες χρήστες.
Στόχοι:
οικιακά ποντίκια (Mus musculus),
καφέ και μαύροι αρουραίοι (Rattus norvegicus, Rattus rattus),
Είναι δρατική ουσία αποτελεσματική και σε πληθυσμούς ανθεκτικούς σε warfarin/πρώτης γενιάς αντιπηκτικά.
Τοξικολογία και ασφάλεια:
Ο μηχανισμός δράσης τους στους ανθρώπους και τα ζώα είναι ίδιος με των τρωκτικών: δηλαδή παρουσιάζει αντιπηκτική δράση.
Συμπτώματα δηλητηρίασης (συχνά με καθυστέρηση ημερών): αιμορραγίες (ουλορραγία, επίσταξη, αιματουρία, αιματέμεση, μελαναί), ωχρότητα, κόπωση, δύσπνοια, αιματώματα, πόνος στις αρθρώσεις ή κοιλιακός πόνος. Σε βαριές περιπτώσεις ενδοκρανιακές αιμορραγίες.
Αντίδοτο: βιταμίνη Κ₁ (φυτοναδιόνη) σε παρατεταμένη χορήγηση (εβδομάδες), με ιατρική παρακολούθηση (INR/πηκτικότητα).
Ειδικά μέτρα:
αυστηρή χρήση σε δολωματικούς σταθμούς,
αποφυγή πρόσβασης από παιδιά, κατοικίδια (σκύλους, γάτες) και οικόσιτα ζώα,
συλλογή και ασφαλής απόρριψη νεκρών τρωκτικών για μείωση δευτερογενούς δηλητηρίασης (αρπακτικά, κατοικίδια).
Η χρήση των προϊόντων πρέπει να γίνεται μόνο σύμφωνα με την ετικέτα, με αποφυγή πρόσβασης παιδιών και κατοικίδιων.
Τοξικολογία και ασφάλια για το περιβάλλον:
Υπάρχει κίνδυνος για δευτερογενούς δηλητηρίασης από αρπακτικά ζώα (κουκουβάγιες, γεράκια, αλεπούδες) που τρέφονται με δηλητηριασμένα τρωκτικά.
Η χρήση πρέπει να είναι στοχευμένη, με περιορισμό διάρκειας και ποσότητας, και μέρος ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης (καθαριότητα, αποθήκευση τροφών, σφράγισμα εισόδων).