Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας didecyldimethylammonium chloride (για υγειονομική χρήση)
Το didecyldimethylammonium chloride (DDAC, χλωριούχο διδεκυλδιμεθυλαμμώνιο) είναι τεταρτοταγές άλας αμμωνίου με ισχυρή επιφανειοδραστική και βιοκτόνο δράση, που χρησιμοποιείται ως απολυμαντικό/αντισηπτικό ευρέος φάσματος και ως βιοκτόνο σε βιομηχανικές και υγειονομικές εφαρμογές.
Ταυτότητα - κατηγορία:
Χημική τάξη: Τεταρτοταγές άλας αμμωνίου, με δύο C₁₀ αλυσίδες (didecyl) και δύο μεθυλομάδες (dimethyl).
Συνώνυμα: DDAC, didecyl dimethyl ammonium chloride, didecyldimonium chloride, Quaternium‑12.
Φυσικές ιδιότητες: Άχρωμο, άοσμο ή χαμηλής οσμής υγρό/διάλυμα, πολύ καλής διαλυτότητας στο νερό, πολύ χαμηλά πτητικό.
Μηχανισμός δράσης:
Όπως όλα τα “quats”, το DDAC είναι κατιονικό επιφανειοδραστικό που:
προσροφάται στις αρνητικά φορτισμένες κυτταρικές μεμβράνες βακτηρίων/μυκήτων,
διαταράσσει τη λιπιδική διπλοστιβάδα, αυξάνοντας τη διαπερατότητα,
προκαλεί διαρροή κυτταροπλάσματος, αποδιάταξη πρωτεϊνών και τελικά λύση/θάνατο του μικροοργανισμού.
Η δράση μπορεί να είναι βακτηριοστατική ή βακτηριοκτόνος ανάλογα με:
Τη συγκέντρωση,
Το χρόνο επαφής,
Το οργανικό φορτίο,
Τα στάδιο ανάπτυξης του πληθυσμού του βακτηρίου.
Προσφέρει ευρύ φάσμα: βακτήρια (Gram+ και Gram−), μύκητες, άλγες και πολλούς ελυτροφόρους ιούς.
Τοξικότητα και ασφάλεια για ανθρώπους:
Ερεθισμός: Προκαλεί σοβαρές βλάβες σε μάτια και δέρμα σε επαφή με συμπυκνωμένο προϊόν: ερύθημα, φυσαλίδες, έντονος πόνος, πιθανές μόνιμες βλάβες.
Αερολύματα/σταγονίδια μπορούν να ερεθίσουν ρινικό βλεννογόνο, λαιμό, βρόγχους, να προκαλέσουν βήχα, δύσπνοια.
Τοξικότητα και ασφάλεια για το περιβάλον:
Είναι υψηλά τοξικό για υδρόβιους οργανισμούς, με ταξινόμηση Aquatic Acute 1 / Aquatic Chronic 1 (πολύ τοξικό με μακροχρόνιες επιπτώσεις).
Μπορεί να είναι περιβαλλοντικά επίμονο σε ορισμένα συστήματα, αν και υπάρχει βιοαποικοδομησιμότητα κάτω από κατάλληλες συνθήκες.