Επιστροφή στην κατηγορία σκευασμάτων

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας deet (για υγειονομική χρήση)

Η απωθητική δραστική ουσία DEET (N,N‑diethyl‑m‑toluamide) είναι ευρέως χρησιμοποιούμενη δραστική απωθητικών, με πολύ καλή και σχετικά μεγάλης διάρκειας προστασία από κουνούπια, σκνίπες και τσιμπούρια, κατάλληλη για εφαρμογή πάνω στο δέρμα σε λοσιόν, σπρέι και μαντηλάκια.

Τι είναι και πώς δρα:

Χημικά: οργανική ένωση N,N‑diethyl‑m‑toluamide, αναπτυγμένη αρχικά από τον αμερικανικό στρατό τη δεκαετία του 1940 και σε χρήση ευρέως από τη δεκαετία του 1950.

Μηχανισμός: δεν σκοτώνει τα έντομα, αλλά τροποποιεί τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τις οσμές (ιδίως το ανθρώπινο “άρωμα”) και τη γεύση, σε κουνούπια και άλλα έντομα δρα τόσο μέσω του οσφρητικού όσο και μέσω του γευστικού συστήματος, “μπερδεύοντας” τον κώδικα οσμών και οδηγώντας σε αποφυγή/μη προσέγγιση του δέρματος.

Στην πράξη: όταν εφαρμόζεται στο δέρμα ή στα ρούχα, δημιουργεί μία “ζώνη” όπου τα έντομα δυσκολεύονται να εντοπίσουν και να δαγκώσουν τον άνθρωπο.

Χρησεις σαν απωθητική δραστική:

κουνούπια όλων των ειδών,

σκνίπες/μύγες (οχλητικά δίπτερα),

τσιμπούρια (Ixodes κ.ά.).

Τοξικολογία και ασφάλεια για Άνθρωπος:

Το DEET έχει χρησιμοποιηθεί σε δισεκατομμύρια εφαρμογές και αξιολογείται ως γενικά ασφαλής όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες.

Απορρόφηση: απορροφάται σε κάποιο βαθμό από το δέρμα, αλλά μεταβολίζεται και απεκκρίνεται σχετικά γρήγορα από τον οργανισμό.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες: ερεθισμός δέρματος (ερυθρότητα, κάψιμο), ερεθισμός ματιών σε επαφή, σπανιότερα ήπια νευρολογικά συμπτώματα (πονοκέφαλος, ζάλη) σε υπερβολική χρήση.

Σοβαρές νευροτοξικές αντιδράσεις έχουν περιγραφεί, αλλά είναι σπάνιες και σχετίζονται με πολύ μεγάλη έκθεση (υψηλές συγκεντρώσεις, εκτεταμένη επιφάνεια, μικρά παιδιά).

Συστάσεις ασφαλούς χρήσης:

χρήση σε όσο μικρότερη επιφάνεια δέρματος χρειάζεται,

αποφυγή εφαρμογής σε πληγωμένο ή ερεθισμένο δέρμα,

όχι απευθείας ψεκασμός στο πρόσωπο, πρώτα στα χέρια και μετά προσεκτική επάλειψη, αποφεύγοντας μάτια/στόμα,

περιορισμός χρήσης υψηλών συγκεντρώσεων (π.χ. 50%) σε ενήλικες και μόνο σε συνθήκες υψηλού κινδύνου.

Περιβάλλον:

Το DEET εντοπίζεται σε χαμηλές συγκεντρώσεις σε επιφανειακά νερά και λύματα, αλλά στις συνήθεις περιβαλλοντικές συγκεντρώσεις δεν θεωρείται σημαντικός κίνδυνος για υδρόβιους οργανισμούς.

Παρόλα αυτά, καλό είναι να αποφεύγεται η μαζική έκπλυση σε νερά (π.χ. πλύσιμο μεγάλων ποσοτήτων σε ποτάμια και λίμνες).