Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας cyphenothrin (για υγειονομική χρήση)
Το cyphenothrin (και το d‑cyphenothrin) είναι συνθετικό πυρεθροειδές τύπου II, με ισχυρή εντομοκτόνο δράση επαφής και στομάχου και υπολειμματική δράση, που χρησιμοποιείται κυρίως σε υγειονομικά/οικιακά σκευάσματα για μύγες, κουνούπια, κατσαρίδες και άλλα έντομα δημόσιας υγείας.
Ταυτότητα - κατηγορία:
Χημική κατηγορία: Πυρεθροειδές τύπου II (έχει cyano‑ομάδα), μη διασυστηματικό, εντομοκτόνο επαφής και στομάχου.
Μορφές: Τεχνικό συμπύκνωμα (95% TC) και σκευάσματα για αεροζόλ, EC/ULV για χώρους, θερμική ομίχλωση, sprays για οικιακή χρήση κ.λπ.
Χαρακτηριστικά: Ισχυρή “contact killing power”, καλό residual, μέτριο knockdown (συχνά συνδυάζεται με tetramethrin/prallethrin για πιο γρήγορο knockdown).
Μηχανισμός δράσης:
Στόχος: τάσεως‑εξαρτώμενοι δίαυλοι Na⁺ στο νευρικό σύστημα των εντόμων, όπως όλα τα πυρεθροειδή.
Δράση: παρατεταμένο άνοιγμα διαύλων Na⁺ ➨ συνεχής εκπόλωση, υπερδιέγερση, τρόμος, παράλυση και θάνατος (σύνδρομο τύπου II).
Ιδιότητες: ισχυρή επαφή & στομαχική δράση, έντονη απωθητική/εκδιωκτική δράση σε κατσαρίδες και μύγες, υπολειμματική αποτελεσματικότητα σε ψεκασμένες επιφάνειες.
Φάσμα δράσης (Υγειονομική/δημόσια υγεία/οικιακή χρήση):
Μύγες, κουνούπια, σκνίπες, midges.
Κατσαρίδες (ιδίως μεγάλες, όπως Periplaneta americana, P. fuliginosa), μυρμήγκια, ψύλλοι, τσιμπούρια, ψείρες κ.ά.
Τύποι εφαρμογής:
Αεροζόλ/σπρέι εσωτερικών χώρων για ιπτάμενα & βαδιστικά έντομα.
EC/ULV για υπολειμματικούς ψεκασμούς επιφανειών σε κατοικημένους/επαγγελματικούς χώρους, δημόσιους χώρους, βιομηχανίες.
Δημόσια υγεία: σκευάσματα για έλεγχο κουνουπιών, μυγών, κατσαρίδων σε οικιακούς και δημόσιους χώρους, ακόμη και σε στάβλους/χοιροστάσια.
Τοξικότητα στα θηλαστικά & κατοικίδια:
Γενικά, τα πυρεθροειδή έχουν σχετικά χαμηλή οξεία τοξικότητα στα θηλαστικά λόγω γρήγορου μεταβολισμού (υδρόλυση εστέρα, οξείδωση) από εστεράσες και CYP, αλλά, σε υψηλές δόσεις μπορεί να υπάρξει νευροτοξικότητα (τύπου II).
Για το cyphenothrin αναφέρετε μέτρια τοξικότητα από στόμα (oral LD50 σε θηλαστικά περίπου 250-500 mg/kg, ταξινόμηση “slightly to moderately hazardous”).
Κλινικά συμπτώματα σε δηλητηρίαση: ζάλη, κεφαλαλγία, ναυτία, μυϊκές συσπάσεις, σπασμοί, πνευμονικό οίδημα, κόπωση· δεν υπάρχει ειδικό αντίδοτο, η θεραπεία είναι συμπτωματική.
Σε οικιακά/υγειονομικά αεροζόλ, ο κίνδυνος για σκύλους/γάτες είναι χαμηλός αν:
απομακρυνθούν τα ζώα κατά τον ψεκασμό,
ο χώρος αεριστεί και οι επιφάνειες στεγνώσουν πριν επιστρέψουν,
δεν ψεκάζονται κρεβάτια, μπολ, παιχνίδια ή σημεία που γλείφουν.
Τοξικότητα σε μη στοχευόμενους οργανισμούς:
Πολύ τοξικό σε ψάρια και υδρόβιους οργανισμούς (όπως τα περισσότερα πυρεθροειδή): μελέτες δείχνουν υψηλή τοξικότητα σε ζεβρόψαρα (embryo toxicity) και άλλα ιχθυίδια.
Τοξικό για άλλα μη θηλαστικά (έντομα, αρθρόποδα, υδρόβια ασπόνδυλα).
Γι’ αυτό πρέπει, να αποφεύγεται η εκροή σε λύματα/νερά, να μην ψεκάζονται ενυδρεία ή περιοχές κοντά σε ποτάμια/λίμνες, να ακολουθούνται αυστηρά οι οδηγίες διάθεσης αποβλήτων.