Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας bacillus thuringiensis (serotype h-14) (για υγειονομική χρήση)
Η Bacillus thuringiensis serotype H-14 (συχνά αναφερόμενη ως Bti) είναι βιολογικός παράγοντας που χρησιμοποιείται ειδικά για τον έλεγχο προνυμφών κουνουπιών σε υδάτινα περιβάλλοντα, με πολύ στοχευμένη δράση και πολύ καλό προφίλ ασφάλειας για ανθρώπους και μη στόχους οργανισμούς.
Τι είναι και πώς δρα:
Πρόκειται για στέλεχος του βακτηρίου Bacillus thuringiensis που παράγει κρυσταλλικές πρωτεΐνες (τοξίνες) και σποράκια, οι οποίες είναι τοξικές για προνύμφες κουνουπιών συγκεκριμένων γενών (Aedes, Culex, Anopheles κ.λπ.).
Οι προνύμφες, τρεφόμενες στο νερό, καταπίνουν τα σωματίδια του σκευάσματος (π.χ. κόκκους GR) που περιέχουν τις πρωτεΐνες/σποράκια· στο αλκαλικό περιβάλλον του εντερικού σωλήνα τους οι κρυσταλλικές πρωτεΐνες ενεργοποιούνται και προσκολλώνται σε υποδοχείς του εντερικού επιθηλίου.
Αυτό προκαλεί διάτρηση/καταστροφή του εντερικού τοιχώματος, σήψη και τελικά θάνατο της προνύμφης, συνήθως μέσα σε λίγες ώρες έως 1-2 ημέρες μετά την εφαρμογή.
Υγειονομική χρήση:
Δράση: κυρίως προνυμφοκτόνος - δεν έχει επίδραση στα ακμαία (ενήλικα) κουνούπια, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου (Larval control).
Διάρκεια: η υπολειμματική δράση στο νερό εξαρτάται από τη σύνθεση και τις συνθήκες (ροή, UV, οργανικό φορτίο), συνήθως καλύπτει από λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες, οπότε μπορεί να χρειάζονται επαναληπτικές εφαρμογές.
Πλεονέκτημα: δυνατότητα εφαρμογής σε πολλές εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών χωρίς σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση, σε αντίθεση με κλασικά χημικά προνυμφοκτόνα.
Στόχος: έλεγχος προνυμφών ειδών Aedes, Culex, Anopheles κ.λπ., δηλαδή κουνουπιών υγειονομικής σημασίας (μετάδοση ασθενειών, όχληση).
Επιλεκτικότητα - προφίλ ασφάλειας:
Η δράση της Bti είναι πολύ ειδική: στοχεύει προνύμφες διπτέρων (κυρίως κουνουπιών και σε κάποια σκευάσματα μαύρων μυγών) λόγω της ειδικής δομής των εντερικών τους υποδοχέων.
Δεν είναι τοξική για: ανθρώπους και άλλα θηλαστικά, ψάρια, αμφίβια, ερπετά, και τις περισσότερες ομάδες ωφέλιμων εντόμων (π.χ. μέλισσες) όταν χρησιμοποιείται όπως προβλέπεται, φυτά και άλλους μη στόχους οργανισμούς.
Γι’ αυτό θεωρείται “βιολογικό” μέσο καταπολέμησης και είναι ιδιαίτερα κατάλληλη για υγειονομικά προγράμματα σε κατοικημένες περιοχές, ευαίσθητα οικοσυστήματα, περιοχές κοντά σε πόσιμο νερό κ.λπ.