Επιστροφή στην κατηγορία σκευασμάτων

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας geraniol (για υγειονομική χρήση)

Το geraniol είναι μονοτερπενική αλκοόλη φυσικής προέλευσης, από αιθέρια έλαια όπως γεράνι, λεμονόχορτο, λεβάντα, με έντονο ανθώδες άρωμα και τεκμηριωμένη εντομοαπωθητική και ακαρεοκτόνο δράση.
Χρησιμοποιείται ως φυτικής προέλευσης δραστική ουσία σε απωθητικά για ακάρεα, ψύλλους, κοριούς, κουνούπια και άλλα εκτοπαράσιτα, συχνά σε σκευάσματα για υφάσματα και κατοικίδια.

Ταυτότητα δραστικής ουσίας / κατηγορία:

Χημική ταυτότητα: Geraniol (C₁₀H₁₈O), μονοτερπενοειδής αλκοόλη, κύριο συστατικό αιθέριων ελαίων από γεράνι, λεμονόχορτο, ροδοπέταλα κ.λπ.

Ρόλος: Φυτικό βιοκτόνο/απωθητικό, με δράση σε ακάρεα, έντομα (ψύλλοι, κοριοί, κουνούπια κ.ά.) και βοηθητική χρήση σε σκευάσματα για κατοικίδια και υφασμάτινες επιφάνειες.

Μηχανισμός δράσης:

Σε έντομα και ακάρεα δρα με δύο τρόπους (ανάλογα με το είδος στόχου):

Διαταράσσοντας νευρικό σύστημα & κυτταρικές μεμβράνες: διεισδύει μέσω του εξωσκελετού, προκαλεί βλάβη μεμβρανών και δυσλειτουργία νευρικών οδών, οδηγώντας σε ταχεία ακινητοποίηση και θάνατο.

Παρεμβαίνοντας σε κρίσιμα ένζυμα (π.χ. AChE) σε ορισμένα ακάρεα, με αποτέλεσμα ισχυρή ακαρεοκτόνο δράση.

Παράλληλα έχει ισχυρή απωθητική δράση, μειώνοντας την προσκόλληση και παραμονή παρασίτων στον χώρο/πάνω στο ζώο.

Έχει δράση σαν απωθητικό κατοικίδιων ζώων (σκύλος, γάτα) και ερπετών (φίδια, σαύρες) σε σκευάσματα που ειναι απωθητικά κατοικίδιων ζώων και ερπετών. Έχει προληπτική δράση, δηλαδή εμποδίζει την είσοδο των σκύλων των γάτων και των ερπετών σε ένα χώρο, καθός και κατασταλτική καθώς απομακρύνει αυτά που ήδη βρίσκονται στον χώρο, όταν θα εφαρμοστεί.

Ο ρόλος του geraniol:

Δημιουργεί οσμο-εντομοαπωθητική “ζώνη” γύρω από τον χώρο ή το ζώο, ειδικά σε εξωτερικούς χώρους.

Συνεργάζεται με πυρεθρίνες και άλλα φυτικά συστατικά για ενισχυμένο απωθητική, εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση.

Μελέτες in vitro δείχνουν ότι το geraniol έχει ισχυρή ακαρεοκτόνο δράση σε αποθηκευτικά ακάρεα (Tyrophagus putrescentiae).

Σε Triatoma infestans (φορέας Chagas), geraniol έδειξε θανατηφόρα και απωθητική δράση και συνέργεια με άλλες δραστικές ούσίες όπος πυρεθρίνες.

Ασφάλεια και τοξικότητα σε Άνθρωπος:

Γενικά θεωρείται χαμηλής οξείας τοξικότητας για ανθρώπους και βιοδιασπώμενο, εξ ου και η χρήση του σε τρόφιμα (αρωματικό), καλλυντικά, αρώματα και “φυσικά” εντομοαπωθητικά.

-Μπορεί όμως να προκαλέσει: δερματικό ερεθισμό ή αλλεργικές αντιδράσεις (contact dermatitis) σε ευαίσθητα άτομα, ήπιο ερεθισμό ματιών, και σε υψηλές συγκεντρώσεις πονοκέφαλο/ναυτία λόγω έντονης οσμής.

**Ασφάλεια και τοξικότητα σε Κατοικίδια (σκύλος/γάτα):**

Σε κτηνιατρικό πλαίσιο, geraniol χαρακτηρίζεται συνήθως ως χαμηλής τοξικότητας για σκύλους και γάτες, όταν χρησιμοποιείται σε προϊόντα ειδικά σχεδιασμένα για ζώα και σύμφωνα με τις οδηγίες (κολάρα, sprays, απωθητικά).

Ωστόσο προϊόντα με geraniol σε μεγάλες συγκεντρώσεις ή μη κατάλληλα για ζώα μπορεί να προκαλέσουν γαστρεντερικές διαταραχές, εμετό, διάρροια ή δερματικό ερεθισμό, ειδικά σε ζώα που γλείφουν επίμονα την περιοχή εφαρμογής.

Τα κολάρα/σπρέι που είναι εγκεκριμένα για κατοικίδια περιέχουν χαμηλές συγκεντρώσεις geraniol και έχουν σχεδιαστεί ώστε η έκλυση να είναι σταδιακή και ασφαλής.

Οι βασικές συστάσεις είναι:

Να μην εφαρμόζεται σκευάσματα με Geraniol σε ζώα προϊόν που δεν είναι ειδικά για αυτά

Να εφαρμόζονται οι δόσεις της ετικέτας του σκευάσματος

Να παρακολουθείται το ζώο για σημάδια ερεθισμού (ερυθρότητα, έντονο ξύσιμο, έμετος),

Σε εμφάνιση συμπτωμάτων, αφαίρεση/πλύσιμο του προϊόντος και επικοινωνία με κτηνίατρο.