Επιστροφή στην κατηγορία σκευασμάτων

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας citriodiol (για υγειονομική χρήση)

Το Citriodiol είναι φυσικής προέλευσης εντομοαπωθητική δραστική ουσία, τύπου PMD, που χρησιμοποιείται κυρίως σε σκευάσματα για προστασία ανθρώπου από τσιμπήματα κουνουπιών και άλλων αρθροπόδων.
Στην ελληνική αγορά αναφέρεται συχνά ως “σιτριδιόλη” ή “σιτριοδιόλη” σε αντικουνουπικά προϊόντα φαρμακείου/παραφαρμακευτικά.

Ταυτότητα - χημικά στοιχεία:

Προέλευση: Προέρχεται από το αιθέριο έλαιο του δέντρου Eucalyptus citriodora / Corymbia citriodora, το οποίο υφίσταται περαιτέρω επεξεργασία ώστε να εμπλουτιστεί σε PMD.

Φύση: Φυσικώς προερχόμενη δραστική ουσία φυτικής βάσης, χωρίς DEET.

Ρόλος: Εγκεκριμένη δραστική ουσία εντομοαπωθητικών (τύπος προϊόντος PT19 στον Κανονισμό βιοκτόνων ΕΕ 528/2012).

Παρότι το Citriodiol είναι μίγμα συστατικών, το κύριο δραστικό του είναι το PMD, στο οποίο οφείλεται η εντομοαπωθητική του δράση.

Μηχανισμός δράσης & ιδιότητες:

Μηχανισμός: Δρα κυρίως ως απωθητικό επαφής/οσμής, τροποποιώντας τα οσφρητικά ερεθίσματα των κουνουπιών και άλλων εντόμων, ώστε να μην “αναγνωρίζουν” τον ξενιστή.

Φάσμα δράσης: Αποτρέπει κουνούπια (φορείς π.χ. ελονοσίας, δάγκειου, Zika, κίτρινου πυρετού), τσιμπούρια (Lyme), μύγες, sand flies, black flies, horse flies, midges, ψύλλους, ψείρες κ.ά. αρθρόποδα.

Διάρκεια προστασίας: Κλινικά δεδομένα δείχνουν αποτελεσματική προστασία μέχρι περίπου 8-11 ώρες ανάλογα με τη συγκέντρωση και τις συνθήκες.

Μορφές/εφαρμογές: Χρησιμοποιείται σε λοσιόν/σπρέι δέρματος, χωρικά εντομοαπωθητικά (candles, diffusers), προϊόντα για άλογα/ζώα, καθώς και σε προϊόντα για τα μαλλιά (π.χ. κατά των ψειρών).

Η δράση του είναι συγκρίσιμη με αυτή του DEET σε αποτελεσματικότητα, αλλά με προφίλ πιο “φυσικής” προέλευσης και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Υγειονομική χρήση, φάσμα & τρόπος εφαρμογής:

Κύρια χρήση: Προσωπικό εντομοαπωθητικό για δέρμα, σε περιοχές με έντονη όχληση κουνουπιών και παρουσία νοσημάτων (π.χ. ελονοσία, West Nile, δάγκειος, Zika, Chikungunya).

Χρήσεις δημόσιας υγείας: Περιλαμβάνεται σε στρατιωτικά/επαγγελματικά εντομοαπωθητικά (π.χ. στο Ηνωμένο Βασίλειο) για μείωση κινδύνου μετάδοσης ασθενειών από διαβιβαστές.

Άλλα υγειονομικά πεδία: Προϊόντα για προστασία από τσιμπούρια σε περιοχές με Lyme, προϊόντα για ψείρες/ψύλλους, καθώς και σκευάσματα για ζώα (π.χ. άλογα) για προστασία από μύγες/έντομα.

Τοξικολογικό/περιβαλλοντικό προφίλ:

Ασφάλεια σε ανθρώπους: Θεωρείται γενικά ασφαλές στις προτεινόμενες συγκεντρώσεις, με πιθανότητα ήπιου ερεθισμού δέρματος/οφθαλμών σε ευαίσθητα άτομα.

Ηλικίες: Δεν συνιστάται σε βρέφη < 6-12 μηνών, ανάλογα με τις εθνικές οδηγίες και το συγκεκριμένο προϊόν.

Περιβάλλον: Προϊόν φυτικής προέλευσης, με γενικά χαμηλότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση σε σύγκριση με συνθετικά εντομοαπωθητικά, αν και ισχύουν πάντοτε οι κλασικές προφυλάξεις (να μη ρίχνεται σε νερό, υπερβολική έκθεση οργανισμών κ.λπ.).

Υπάρχει μακρά εμπειρία χρήσης με καλό προφίλ ασφαλείας, κάτι που έχει ενισχύσει την υιοθέτησή του σε πολλές αγορές ως “φυσικό” αλλά κλινικά δοκιμασμένο εντομοαπωθητικό.