Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας chrysanthemum cinerariaefolium, extract from open & mature flowers of tanacetum (για υγειονομική χρήση)
Ταυτότητα ουσίας και προέλευση:
Ονομασία: Chrysanthemum cinerariaefolium, extract from open & mature flowers of Tanacetum cinerariifolium (Pyrethrum).
Πηγή: Εκχύλισμα από τα ανοικτά και ώριμα άνθη του φυτού Tanacetum cinerariifolium (Dalmatian pyrethrum / χρυσάνθεμο).
Φύση δραστικής: Φυσικό φυτικό εκχύλισμα (pyrethrum), το οποίο περιέχει ως κύριες εντομοκτόνες ουσίες τις φυσικές πυρεθρίνες (pyrethrins: Pyrethrin I-II, Cinerin I-II, Jasmolin I-II), μαζί με συνοδά φυτικά συστατικά (έλαια, ρητίνες κ.ά.).
Ρόλος σε βιοκτόνα: Δραστική ουσία για εντομοκτόνα/απωθητικά υγειονομικής σημασίας (κυρίως PT18) σε μορφές αερολύματος, ψεκασμών, μικροκάψουλων, sticks, έτοιμων δολωμάτων κ.λπ.
Μηχανισμός δράσης:
Οι φυσικές πυρεθρίνες του εκχυλίσματος δρουν στο νευρικό σύστημα των εντόμων:
Στόχος: Τάση στα τάσεως εξαρτώμενα κανάλια Na⁺ της νευρικής μεμβράνης.
Δράση:
Παρατεταμένο άνοιγμα των διαύλων Na⁺.
Επαναλαμβανόμενα δυναμικά ενέργειας, μυϊκοί σπασμοί, απώλεια συντονισμού.
Τελικά παράλυση και θάνατος του εντόμου.
Ιδιαιτερότητα:
Στα θηλαστικά, τα κανάλια Na⁺ είναι λιγότερο ευαίσθητα στις πυρεθρίνες.
Ο οργανισμός των θερμόαιμων μεταβολίζει και απενεργοποιεί ταχύτερα τις πυρεθρίνες, με αποτέλεσμα πολύ καλύτερο προφίλ ασφάλειας σε σχέση με τα έντομα.
Σε χαμηλές δόσεις και ειδικές φόρμουλες (ιδίως αεροζόλ σε κατοικημένους χώρους), το εκχύλισμα αξιοποιείται κυρίως ως απωθητικό/εκδιωκτικό, ενώ σε δολώματα / CS / SC έχει εντονότερη εντομοκτόνο δράση επαφής και στομάχου.
Ιδιότητες & χαρακτηριστικά σε υγειονομική χρήση:
Δράση: Εντομοκτόνο επαφής και στομάχου, με ταυτόχρονη απωθητική/εκδιωκτική επίδραση στα έντομα.
Ταχύτητα δράσης: Πολύ γρήγορη knock-down επίδραση σε ιπτάμενα έντομα (μύγες, κουνούπια) και σε βαδιστικά όταν έρθουν σε επαφή με επιφάνειες που έχουν ψεκαστεί.
Υπολειμματικότητα:
Σχετικά σύντομη διάρκεια σε απλές spray/αεροζόλ μορφές (ώρες - λίγες ημέρες, ανάλογα με τη δόση και την επιφάνεια).
Σε εναιώρημα μικροκαψουλών (CS) η δράση μπορεί να παρατείνεται σημαντικά λόγω ελεγχόμενης απελευθέρωσης.
Συμβατότητα:
Κατάλληλο για χρήση σε κατοικημένους χώρους λόγω καλού προφίλ ασφάλειας όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με την ετικέτα.
Συνδυάζεται εύκολα με άλλες δραστικές (π.χ. συνθετικά πυρεθροειδή, PBO) σε εντομοκτόνα· στα προϊόντα που ανέφερες χρησιμοποιείται συχνά μόνο του, σε χαμηλές συγκεντρώσεις 0,05-0,075% κ.β.
Φάσμα δράσης σε υγειονομικά σκευάσματα:
Ιπτάμενα έντομα σε κατοικημένους/κλειστούς χώρους (Κουνούπια, συμπεριλαμβανομένου και του Aedes albopictus κουνούπι τίγρης, Μύγες, Σκνίπες, Σφήκες σε ορισμένα σκευάσματα)
Βαδιστικά έντομα σε κατοικημένους και επαγγελματικούς χώρους (Κατσαρίδες, Μυρμήγκια, Ψύλλοι, Κοριοί, Τσιμπούρια, Σαρανταποδαρούσες, Αράχνες)
Έντομα αποθηκών: Ορισμένα σκαθάρια αποθηκών και έντομα που προσβάλλουν αποθηκευμένα προϊόντα
Τοξικολογία & ασφάλεια σε ανθρώπους και ζώα:
Γενική εικόνα: Το pyrethrum θεωρείται από τα “παραδοσιακά” πιο ασφαλή εντομοκτόνα φυτικής προέλευσης σε υγειονομική χρήση, όταν εφαρμόζεται σύμφωνα με την ετικέτα.
Όταν γίνεται σωστη εφαρμογή με βάση τις οδηγίες χρήσης του κάθε σκευάσματος δεν θα υπάρξουν προβλήματα και τοξικότιτα σε ανθρώπους και ζώα.
Σε ανθρώπους:
Μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό δέρματος ή οφθαλμών σε ευαίσθητα άτομα.
Σε εισπνοή υψηλών συγκεντρώσεων (π.χ. υπερβολική χρήση αεροζόλ σε κλειστό χώρο χωρίς αερισμό) μπορεί να εμφανιστούν ερεθισμός αναπνευστικού, βήχας, κεφαλαλγία.
Συστηματική τοξικότητα είναι γενικά χαμηλή, λόγω γρήγορου μεταβολισμού και αποβολής από τον οργανισμό των θηλαστικών.
Σε Ζώα:
Τα θερμόαιμα (γάτες, σκύλοι κ.λπ.) γενικά ανέχονται χαμηλές δόσεις, αλλά οι γάτες είναι πιο ευαίσθητες (λόγω μεταβολισμού), οπότε χρειάζεται αυστηρή τήρηση οδηγιών (μη χρήση κατευθείαν πάνω στο ζώο εκτός ειδικών κτηνιατρικών σκευασμάτων).
Στό περιβάλλον:
Έχει υψηλή τοξικότητα για τα ψάρια και τους άλλους υδρόβιους οργανισμούς - τα υπολείμματα του, απαγορεύεται να καταλήγουν σε υδάτινα οικοσυστήματα.
Έχει σχετικά γρήγορη αποδόμηση στο περιβάλλον (φως, οξυγόνο), με περιορισμένη μακροχρόνια υπολειμματικότητα στο εξωτερικό περιβάλλον.
Πλεονεκτήματα:
Φυσικής προέλευσης δραστική, με καλό προφίλ ασφάλειας για κατοικημένους χώρους.
Πολύ γρήγορη δράση στα ιπτάμενα έντομα.
Ευρύ φάσμα δράσης σε πολλά σημαντικά είδη υγειονομικής σημασίας (όπος κουνούπια, μύγες, σκνίπες, βαδιστικά έντομα, έντομα αποθηκών).
Περιέχεται σε σκευάσματα με εύκολη χρήση, όπος spray, AE, CS, SC, sticks, RB κ.α. που καλύπτουν σχεδόν κάθε ανάγκη σε κατοικημένους και επαγγελματικούς χώρους.