Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας bacillus thuringiensis subsp. israelensis serotype h-14 (για υγειονομική χρήση)
Το Bacillus thuringiensis subsp. israelensis serotype H‑14 (συχνά Bti H‑14) είναι βιολογική δραστική εντομοκτόνος ουσία που χρησιμοποιείται σε προϊόντα υγειονομικής σημασίας (όπως το VECTOBAC) για την στοχευμένη καταπολέμηση προνυμφών κουνουπιών και μαύρων μυγών, χωρίς σημαντική επίδραση σε άλλα ζώα ή τον άνθρωπο.
Τι είναι η δραστική:
Πρόκειται για συγκεκριμένο υπότυπο του βακτηρίου Bacillus thuringiensis, τον subsp. israelensis με οροτύπο H‑14.
Η δραστικότητα δεν οφείλεται στο ίδιο το ζωντανό βακτήριο, αλλά στις κρυσταλλικές πρωτεΐνες/τοξίνες (Cry toxins και Cyt toxins) που παράγει κατά την σπορογένεση.
Τα σκευάσματα περιέχουν συνήθως σπόρους και κρυσταλλικά σωμάτια του Bti σε υγρή ή κοκκώδη μορφή (π.χ. 12 AS: υδατοδιαλυτό συμπύκνωμα).
Μηχανισμός δράσης σε υγειονομική χρήση:
Η δράση είναι πολύ ειδική για προνύμφες κουνουπιών και κάποιες μαύρες μύγες:
Οι προνύμφες καταναλώνουν τα κρυσταλλικά σωμάτια/σπόρους μαζί με το νερό και την τροφή σε στάσιμα νερά, χαντάκια, δεξαμενές κ.λπ.
Στο αλκαλικό περιβάλλον του εντερικού αυλού διαλύονται οι κρύσταλλοι και ενεργοποιούνται οι τοξίνες (πρωτεΐνες).
Οι ενεργοποιημένες τοξίνες συνδέονται με ειδικούς υποδοχείς στα επιθηλιακά κύτταρα του μεσαίου εντέρου των προνυμφών, δημιουργούν πόρους στις μεμβράνες, προκαλούν λύση κυττάρων, διαρροή υγρών και κατάρρευση του εντερικού επιθηλίου.
Ακολουθεί σηψαιμία και θάνατος των προνυμφών σε σχετικά σύντομο χρόνο.
Η εξειδίκευση των υποδοχέων είναι ο λόγος που Bti είναι πολύ επιλεκτικό: δεν έχει παρόμοια δράση σε θηλαστικά, πτηνά, ψάρια, περισσότερο υδρόβια ασπόνδυλα κ.λπ.
Πλεονεκτήματα/ιδιαιτερότητες ως υγειονομική δραστική:
Βιολογικό, όχι “χημικό” νευροτοξικό εντομοκτόνο: βασίζεται σε πρωτεϊνικές τοξίνες και στόχευση εντερικού επιθηλίου.
Υψηλή εκλεκτικότητα: περιορίζει τον κίνδυνο για μη‑στόχους οργανισμούς και τον άνθρωπο, γι’ αυτό χρησιμοποιείται ευρέως σε προγράμματα καταπολέμησης κουνουπιών σε αστικό και φυσικό περιβάλλον.
Μικρή υπολειμματική δράση: δρα σε ένα χρονικό παράθυρο μετά την εφαρμογή, δεν “μένει” μακροχρόνια στο περιβάλλον όπως πολλά χημικά εντομοκτόνα, οπότε συχνά απαιτούνται επαναληπτικές εφαρμογές.
Συμβατότητα με στρατηγικές ολοκληρωμένης καταπολέμησης (IPM) και προστασία επικονιαστών, υδρόβιας πανίδας κ.λπ.