tembotrione 4.4, Isoxadifen-ethyl 2.2 OD

Πληροφορίες για την δραστική ουσία Isoxadifen-ethyl

Το Isoxadifen-ethyl δεν είναι ζιζανιοκτόνο, αλλά αντιφυτοτοξική ουσία (safener) που προστίθεται σε ζιζανιοκτόνα, κυρίως σε καλαμπόκι, για να προστατεύει την καλλιέργεια από τη φυτοτοξικότητα των δραστικών (ιδίως HPPD και σουλφονυλουρίες).
Είναι βοηθητική ουσία· η ασφάλεια και οι περιορισμοί χρήσης αξιολογούνται σε επίπεδο τελικού ζιζανιοκτόνου, επομένως πρέπει πάντα να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες της ετικέτας (δοσολογία, καλλιέργειες, ζώνες προστασίας κ.λπ.).

Χημική ταυτότητα:

• Κοινό όνομα: Isoxadifen‑ethyl
• Χημική ονομασία (IUPAC): ethyl 5,5‑diphenyl‑4,5‑dihydro‑1,2‑oxazole‑3‑carboxylate
• Μοριακός τύπος: C₁₈H₁₇NO₃
• Χημική ομάδα: παράγωγο ισοξαζολίνης / isoxazole, δομή τύπου 5,5‑διφαινυλ‑ισοξαζολίου

Ρόλος & μηχανισμός δράσης (safener)

• Χρησιμοποιείται ως αντιφυτοτοξικό σε ζιζανιοκτόνα καλαμποκιού, π.χ. σε σκευάσματα με tembotrione, foramsulfuron, fenoxaprop‑P‑ethyl, iodosulfuron‑methyl‑Na κ.ά.
• Δεν έχει ζιζανιοκτόνο δράση στα ζιζάνια· είναι ανενεργό στους πληθυσμούς ζιζανίων.
• Στο φυτό‑καλλιέργεια (π.χ. καλαμπόκι)
  • Ενεργοποιεί και ενισχύει ένζυμα αποδόμησης των ζιζανιοκτόνων (κυρίως P450, GST κ.λπ.).
  • Επιταχύνει τον μεταβολισμό και την αποτοξίνωση της δραστικής ουσίας στους μεριστωματικούς ιστούς (σημεία ανάπτυξης).
  • Έτσι μειώνει τη συγκέντρωση του ζιζανιοκτόνου στους ευαίσθητους ιστούς του καλαμποκιού και προστατεύει την καλλιέργεια από εγκαύματα, χλωρώσεις, καθυστέρηση ανάπτυξης κ.λπ.

Χρήση σε σκευάσματα:

• Δηλώνεται στην ετικέτα ως «αντιφυτοτοξική ουσία» (safener) με ποσοστό συνήθως 2–5% κ.β. στο τελικό ζιζανιοκτόνο
• Στόχος: να επιτρέψει πιο «δυνατά» ζιζανιοκτόνα μίγματα (π.χ. HPPD + sulfonylurea) με καλή εκλεκτικότητα στο καλαμπόκι.

Φυσικοχημικές ιδιότητες (ενδεικτικά):

• Μοριακό βάρος: ~295.3 g/mol.
• Σημείο τήξης: 87–88 °C
• Διαλυτότητα στο νερό: χαμηλή, περίπου 1 mg/L στους 20 °C
• Log P (n‑octanol/water): ~3.8 (μέτρια λιπόφιλο)
• Χρώμα: λευκό έως υπόλευκο στερεό

Οικοτοξικολογικό προφίλ – ασφάλεια:

• Σε αξιολογήσεις (π.χ. Ρωσία, ΕΕ) ταξινομείται ως αντιφυτοτοξικό συστατικό σκευασμάτων με μέτρια οξεία τοξικότητα σε θηλαστικά (LD₅₀ από το στόμα σε αρουραίους της τάξης του 1600–1900 mg/kg).
• Σκευάσματα που περιέχουν isoxadifen‑ethyl ανήκουν συνήθως στον 3ο κλάδο επικινδυνότητας για τον άνθρωπο και για τις μέλισσες (μέτριου κινδύνου, με τήρηση προφυλάξεων ετικέτας).
• Δεν είναι εγκεκριμένο ως αυτόνομο φυτοπροστατευτικό στην ΕΕ (χρησιμοποιείται μόνο ως safener σε συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα).

---

Πληροφορίες για την δραστική ουσία tembotrione

Η Tembotrione είναι εκλεκτικό, δυασυστηματικό ζιζανιοκτόνο της ομάδας των HPPD αναστολέων, με πολύ καλή δράση σε πλατύφυλλα ζιζάνια και υψηλή ασφάλεια για το καλαμπόκι.
Χάρη στην εκλεκτικότητα, την ταχεία απορρόφηση και τη δυνατότητα συνδυασμών, αποτελεί βασικό εργαλείο στη διαχείριση ζιζανίων.

HRAC Group: F2 (HPPD inhibitors - Triketones)

Χημική ταυτότητα:

Χημική ονομασία: 2-[2-chloro-4-(methylsulfonyl)-3-[(2,2,2-trifluoroethoxy)methyl]benzoyl]-1,3-cyclohexanedione

Μοριακός τύπος: C₁₆H₁₃ClF₃O₆S

Χημική ομάδα: Τρικετόνες (Triketones - HPPD inhibitors)

HRAC Group: F2 - Inhibitors of 4-hydroxyphenylpyruvate dioxygenase (HPPD)

Μορφή σκευάσματος: SC (suspension concentrate), OD (oil dispersion)

Εμπορικές ονομασίες: Laudis®, Equinox®, Tenacity® (σε μείγματα), Kelion®

Είδος δράσης: Εκλεκτικό, μεταφυτρωτικό, συστηματικό ζιζανιοκτόνο

Μηχανισμός δράσης:

Το Tembotrione δρα με αναστολή του ενζύμου HPPD (4-hydroxyphenylpyruvate dioxygenase), το οποίο είναι υπεύθυνο για τη βιοσύνθεση των καροτενοειδών.

Η αναστολή αυτή εμποδίζει το σχηματισμό καροτενοειδών, τα οποία προστατεύουν τη χλωροφύλλη από φωτοοξείδωση.

Ως αποτέλεσμα, η χλωροφύλλη αποδομείται υπό έντονο φως, οδηγώντας σε λεύκανση (χλώρωση) και νέκρωση των φύλλων των ζιζανίων.

Η δράση είναι συστηματική: απορροφάται από τα φύλλα και τις ρίζες, και μετακινείται μέσω του ηθμού και του ξύλου (phloem & xylem) στα σημεία ανάπτυξης.

Το καλαμπόκι είναι ανθεκτικό λόγω της ταχείας μεταβολικής αποτοξικοποίησης του tembotrione από το φυτό.

Φάσμα δράσης του Tembotrione

Είδος ζιζανίου (Κοινή & Επιστημονική ονομασία)	Ευαισθησία	Παρατηρήσεις
Βλήτο (Amaranthus retroflexus)	Πολύ ευαίσθητο	Εμφανής λεύκανση εντός 3-4 ημερών, πλήρης καταστροφή στα νεαρά στάδια.
Λουβουδιά (Chenopodium album)	Πολύ ευαίσθητη	Πλήρης εξόντωση με εφαρμογή στο στάδιο 2-6 φύλλων.
Αγριοτομάτα (Solanum nigrum)	Ευαίσθητη	Καλή δράση σε θερμές και φωτεινές συνθήκες.
Τάτουλας (Datura stramonium)	Πολύ ευαίσθητος	Καταστρέφεται πλήρως ακόμη και σε πιο προχωρημένα στάδια ανάπτυξης.
Αγριοπιπεριά (Capsella bursa-pastoris)	Ευαίσθητη	Εμφανής χλώρωση και νέκρωση εντός 7 ημερών.
Περικοκλάδα (Polygonum convolvulus)	Ευαίσθητη	Απαιτείται πλήρης κάλυψη φυλλώματος για μέγιστη δράση.
Κολλητσίδα (Galium aparine)	Μέτρια ευαίσθητη	Περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε πυκνές φυτείες ή προχωρημένα στάδια.
Μουχρίτσα (Echinochloa crus-galli)	Ευαίσθητη (σε νεαρά στάδια)	Αποτελεσματική σε στάδιο 2-3 φύλλων, συχνά συνδυάζεται με triazine για πλήρη έλεγχο.
Αγριοβρώμη (Avena fatua)	Ανθεκτική	Δεν ελέγχεται· απαιτείται χρήση ACCase ή ALS αναστολέων.
Σετάρια (Setaria spp.)	Μέτρια ευαίσθητη	Απαιτείται εφαρμογή σε νεαρά στάδια και καλή διαβροχή.

Συμπεριφορά στο φυτό:

Απορρόφηση: Από φύλλα και ρίζες.

Μετακίνηση: Συστηματική, μέσω του ηθμού και του ξύλου.

Δράση: Λεύκανση εμφανίζεται σε 3-5 ημέρες, πλήρης νέκρωση σε 10-15 ημέρες.

Εκλεκτικότητα: Οφείλεται σε ενζυμική αποτοξικοποίηση στο καλαμπόκι (συζεύξεις με γλυκόζη και οξείδωση).

Φυσικοχημικές ιδιότητες:

Σημείο τήξης: 178-180 °C

Πίεση ατμών: 2.7 × 10⁻⁸ Pa (25 °C)

Διαλυτότητα στο νερό: 38 mg/L (25 °C)

Log K_ow: 1.6 (μέτρια λιπόφιλη)

DT₅₀ (έδαφος): 5-20 ημέρες (βιοαποικοδομήσιμη)

pKa: 4.2

Κίνηση στο έδαφος: Μέτρια - χαμηλή έκπλυση

Σταθερότητα: Σταθερή σε pH 5-8, φωτοαποδομείται ελαφρώς

Οικοτοξικολογικά χαρακτηριστικά:

Θηλαστικά: LD₅₀ > 5000 mg/kg ➨ Πολύ χαμηλή τοξικότητα

Πτηνά: LD₅₀ > 2000 mg/kg ➨ Μη τοξικό

Μέλισσες: LD₅₀ > 100 μg/μέλισσα ➨ Μη τοξικό

Ψάρια: LC₅₀ = 13 mg/L ➨ Μέτρια τοξικότητα

Υδρόβια φυτά: EC₅₀ = 0.08 mg/L ➨ Ευαίσθητα

Περιβάλλον: Ταχεία αποικοδόμηση, χαμηλό δυναμικό βιοσυσσώρευσης.

Ανθεκτικότητα και διαχείριση:

Ανήκει στους HPPD inhibitors (Group F2) - κίνδυνος ανάπτυξης ανθεκτικών πληθυσμών σε Amaranthus και Echinochloa.

Συνιστάται εναλλαγή ή συνδυασμός με triazines (atrazine, terbuthylazine) ή ALS inhibitors.

Η συνεχής χρήση HPPD ζιζανιοκτόνων (mesotrione, sulcotrione, tembotrione) πρέπει να αποφεύγεται σε διαδοχικές καλλιέργειες.

Πλεονεκτήματα:

Εκλεκτικό και ασφαλές για καλαμπόκι.

Ευρύ φάσμα δράσης σε πλατύφυλλα και ορισμένα αγρωστώδη.

Ταχεία απορρόφηση και αποτελεσματικότητα.

Συνδυάζεται εύκολα με άλλες δραστικές και safeners.

Μικρές δόσεις, χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Περιορισμοί:

Μειωμένη δράση σε προχωρημένα στάδια ζιζανίων.

Μπορεί να προκαλέσει παροδική λεύκανση σε ευαίσθητα υβρίδια καλαμποκιού.

Υψηλή υγρασία ή χαμηλές θερμοκρασίες μειώνουν την απορρόφηση.

Ευαισθησία φωτοδιάσπασης σε επιφανειακές εφαρμογές.

---