Ammonium thiosulfate (Θειοθειικη Αμμωνια)

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Ammonium thiosulfate (Θειοθειική Αμμωνία)

Η Θειοθειική Αμμωνία (Ammonium thiosulfate, ATS) είναι υγρό λίπασμα 12-0-0-26S, πηγή αμμωνιακού αζώτου και θειοθειικού θείου, ευρέως χρησιμοποιούμενο σε μίξη με UAN και άλλα υγρά λιπάσματα για βελτιωμένη αξιοποίηση του αζώτου και παροχή θείου.

Χημική ταυτότητα - Ιδιότητες:

• Σύνθεση: Θειοθειικό αμμώνιο σε υδατικό διάλυμα, με τυπική ανάλυση 12% N (αμμωνιακό) και 26% S (ως θειοθειικό θείο).
• Μορφή: Διαυγές, ουδέτερο έως ελαφρά αλκαλικό διάλυμα (pH ~7–8), πλήρως υδατοδιαλυτό, κατάλληλο για υδρολίπανση και μίξη με UAN/άλλα υγρά λιπάσματα.

---

Ρόλος στη θρέψη - Σε ποιες τροφοπενίες βοηθά:

• Άζωτο (N):
  • Παρέχει αμμωνιακό άζωτο, γρήγορα απορροφήσιμο, που ενισχύει τη βλάστηση, το πράσινο χρώμα και τη γενική ανάπτυξη της καλλιέργειας.
• Θείο (S):
  • Καλύπτει τροφοπενίες θείου, βελτιώνοντας τη σύνθεση πρωτεϊνών και την αξιοποίηση του αζώτου (σωστό N:S ratio).
  • Ιδιαίτερα χρήσιμο σε εντατικά συστήματα ή ελαφρά/ξεπλυμένα εδάφη όπου το S λείπει συχνά.

---

Τρόπος δράσης στο έδαφος:

• Μετατροπές του θειοθειικού: 
  • Στο έδαφος το θειοθειικό (S₂O₃²⁻) οξειδώνεται σε τετραθειικό και στη συνέχεια σε θειικό (SO₄²⁻) μέσω μικροβιακής δραστηριότητας· περίπου το 50% του S γίνεται διαθέσιμο (ως SO₄²⁻) μέσα σε ~1 εβδομάδα σε υγρό, ζεστό έδαφος.
• Επίδραση στο άζωτο (νιτροποίηση & απώλειες):
  • Η παρουσία θειοθειικού επιβραδύνει τη νιτροποίηση του αμμωνίου σε νιτρικό, λειτουργώντας ως «μερικός» αναστολέας νιτροποίησης και μειώνοντας απώλειες N από έκπλυση και απονιτροποίηση.
  • Μπορεί επίσης να μειώσει πτητικοποίηση αμμωνίας όταν συνδυάζεται με ουρία/υγρά αζωτούχα διαλύματα, καθυστερώντας την υδρόλυση της ουρίας.
• Οξίνιση / διαθεσιμότητα θρεπτικών:
  • Κατά την οξείδωση του θειοθειικού παράγονται οξέα που οξινίζουν τοπικά τη ριζόσφαιρα, βελτιώνοντας τη διαθεσιμότητα P, Fe, Zn κ.λπ., ιδιαίτερα σε αλκαλικά/ασβεστούχα εδάφη.

---

Συμπεριφορά στο φυτό και εφαρμογή απο το έδαφος:

• Η ATS εφαρμόζεται κυρίως:
  • Σε ζώνη/γραμμή ή επιφανειακά με ενσωμάτωση μέσω άρδευσης.
  • Σε μίξη με UAN ή άλλα υγρά λιπάσματα (starter, sidedress, fertigation).
• Ο αμμωνιακός N απορροφάται από το ριζικό σύστημα και ενσωματώνεται σε αμινοξέα και πρωτεΐνες, ενώ το S (μετά την οξείδωση σε SO₄²⁻) ενσωματώνεται επίσης σε αμινοξέα, σταθεροποιώντας την πρωτεϊνοσύνθεση.

---

Ειδικές ιδιότητες - «Θειοθειικό effect»:

• Βελτίωση αξιοποίησης αζώτου (NUE): Η καθυστέρηση της νιτροποίησης και η μείωση πτητικοποίησης βοηθούν στη διατήρηση περισσότερο N διαθέσιμου στη ριζόσφαιρα για μεγαλύτερο διάστημα.
• Σωστή αναλογία N:S: Η ATS διορθώνει συχνά χαμηλό S όταν UAN ή άλλα N-λιπάσματα εφαρμόζονται μόνα τους, αποφεύγοντας ανισορροπία N:S.

---

Θετικά και Πλεονεκτήματα:

• Συνδυάζει άζωτο και θείο σε υγρή, πλήρως υδατοδιαλυτή μορφή, κατάλληλη για όλα τα συστήματα υγρής λίπανσης.
• Αυξάνει την αποτελεσματικότητα του αζώτου (NUE), μειώνοντας απώλειες από νιτροποίηση, έκπλυση, απονιτροποίηση και πτητικοποίηση, όταν χρησιμοποιείται σε κατάλληλες δόσεις και συνδυασμούς.

---

Αρνητικά - Περιορισμοί / Προσοχή:

• Τοξικότητα σε σπόρο/ρίζες: Δεν συνιστάται τοποθέτηση «in-furrow» ή πολύ κοντά στον σπόρο, γιατί μπορεί να αναστείλει βλάστηση και να προκαλέσει ζημιά στις νεαρές ρίζες.
• Νιτρώδες (NO₂⁻) σε υψηλές δόσεις: Σε υψηλές δόσεις, η έντονη αναστολή της δεύτερης φάσης νιτροποίησης μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση NO₂⁻ στο έδαφος, που είναι τοξικό για ρίζες σε ορισμένες συνθήκες.
• Αλατότητα / EC: Ως συμπυκνωμένο άλας αυξάνει την EC του εδάφους/ζώνης λίπανσης· απαιτείται προσοχή σε υψηλές δόσεις, σε εδάφη με υψηλή EC ή χαμηλή αποστράγγιση.
• Δεν αντικαθιστά πλήρως ειδικούς αναστολείς ουρεάσης/νιτροποίησης (NBPT, nitrapyrin), αν και έχει σημαντική ανασταλτική δράση.