Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας για την ομάδα δραστικών ουσιών Spinosyns
Προέλευση & Χημική Ταξινόμηση:
Τα Spinosyns είναι φυσικά προϊόντα που προέρχονται από τη ζύμωση του εδαφικού ακτινοβακτηρίου Saccharopolyspora spinosa.
Χημική κατηγορία: μακροκυκλικά λακτόνες (tetracyclic macrolides).
IRAC Group 5 - Nicotinic acetylcholine receptor (nAChR) allosteric activators (site I).
Κύριες δραστικές ουσίες:
Spinosad ➨ μίγμα spinosyn A και spinosyn D.
Spinetoram ➨ ημισυνθετικό παράγωγο (βελτιωμένη σταθερότητα και δραστικότητα).
Υπάρχουν στη βιβλιογραφία και άλλα spinosyns, αλλά μόνο τα παραπάνω έχουν εμπορική σημασία στη γεωργία.
Τρόπος δράσης:
Δρουν στους νικοτινικούς υποδοχείς ακετυλοχολίνης (nAChRs), αλλά σε διαφορετική θέση (allosteric site I) σε σχέση με τα νεονικοτινοειδή, sulfoximines και butenolides.
Προκαλούν υπερδιέγερση του νευρικού συστήματος ➨ σπασμοί, παράλυση, θάνατος.
Επιπλέον, αλληλεπιδρούν και με τους υποδοχείς GABA, ενισχύοντας τη δράση τους.
Ιδιότητες:
Εντομοκτόνα επαφής και στομάχου.
Περιορισμένη διασυστηματικότητα, αλλά καλή διελασματική κατανομή στα φύλλα (translaminar activity).
Δραστικά σε προνύμφες και ενήλικα.
Στοχεύουν κυρίως:
Λεπιδόπτερα (κάμπιες)
Δίπτερα (μύγες, κουνουπόμορφα)
Θρίπες
Ορισμένα κολεόπτερα
Χρήσεις:
Καλλιέργειες: κηπευτικά, φρούτα, αμπέλι, βαμβάκι, πατάτα, εσπεριδοειδή.
Δημόσια υγεία: καταπολέμηση μυγών και κουνουπιών.
Ενσωματώνονται σε πολλά προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης (IPM, ICM) λόγω της επιλεκτικότητάς τους.
Περιβαλλοντικά θέματα & Τοξικότητα:
Χαμηλή τοξικότητα σε θηλαστικά, πουλιά και ωφέλιμα έντομα (π.χ. μέλισσες) σε σύγκριση με κλασικά εντομοκτόνα.
Διασπώνται σχετικά γρήγορα στο περιβάλλον.
Παρόλα αυτά, μπορεί να είναι τοξικά για υδρόβιους οργανισμούς.
Ανθεκτικότητα:
Έχουν ήδη αναφερθεί περιπτώσεις ανθεκτικότητας σε θρίπες, μύγες και κάποιες κάμπιες.
Διαχείριση Ανθεκτικότητας:
Χρήση σε rotation με άλλες ομάδες MoA (όχι συνεχόμενες εφαρμογές).
Συνδυασμός με βιολογικό έλεγχο και καλλιεργητικές πρακτικές.