Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Cycloxydim
Το Cycloxydim είναι ένα εκλεκτικό μεταφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο, που ανήκει στη χημική ομάδα των οξιμινοκυκλοεξανεδιόνων (chemical class: cyclohexanedione oximes, συντομογραφικά “DIM” herbicides).
Χρησιμοποιείται κυρίως για την καταπολέμηση αγρωστωδών ζιζανίων (μονoκοτυλήδονα χόρτα) σε δικτυώδεις καλλιέργειες πλατύφυλλων φυτών.
Χημική ταυτότητα:
Δραστική ουσία: Cycloxydim
Χημική ομάδα: Οξιμινοκυκλοεξανεδιόνες (DIM)
Μοριακός τύπος: C₁₇H₂₇NO₃S
CAS αριθμός: 101205-02-1
Τρόπος δράσης:
Το Cycloxydim είναι εκλεκτικό αναστολέας του ενζύμου ACCase (Acetyl-CoA carboxylase inhibitor).
Αυτό το ένζυμο είναι απαραίτητο για τη βιοσύνθεση των λιπαρών οξέων στα φυτά.
Όταν αναστέλλεται:
σταματά η παραγωγή νέων λιπιδίων,
διακόπτεται η ανάπτυξη των μεριστωμάτων (κυρίως στα σημεία ανάπτυξης των χόρτων),
και τελικά το φυτό νεκρώνεται.
Η δράση είναι διασυστηματική: το Cycloxydim απορροφάται από τα φύλλα των ζιζανίων και μετακινείται στους βλαστούς και τα ριζώματα.
Ιδιότητες & χαρακτηριστικά:
Τύπος δράσης: Μεταφυτρωτικό - Διασυστηματικό
Κίνηση στο φυτό: Μετακινείται μέσω του ηθμού (phloem) προς τα ριζώματα
Ταχύτητα δράσης: Ορατά συμπτώματα σε 5-10 ημέρες
Εκλεκτικότητα: Μόνο σε αγρωστώδη (στενόφυλλα) ζιζάνια
Υπολειμματική δράση: Καμία - δρα μόνο στα παρόντα ζιζάνια
Καλύτερη εποχή εφαρμογής: Όταν τα ζιζάνια είναι σε ενεργό βλάστηση (2-6 φύλλα)
Φάσμα δράσης:
Echinochloa crus-galli (μουχρίτσα)
Setaria spp. (σετάρια)
Avena fatua (βρώμη αγρία)
Lolium spp. (ήρα)
Digitaria spp. (αιματόχορτο)
Sorghum halepense (βέλιουρας, κυρίως από σπόρο αλλά και από ριζώματα όταν είναι νεαρά)
Δεν ελέγχει:
Πλατύφυλλα ζιζάνια (π.χ. Xanthium, Chenopodium, Amaranthus)
Σαγόφυτα (Cyperus spp.)
Τρόπος και χρόνος εφαρμογής:
Εφαρμόζεται μεταφυτρωτικά, όταν τα αγρωστώδη είναι νεαρά και σε ενεργό ανάπτυξη (συνήθως 2-6 φύλλα).
Απορρόφηση: γίνεται κυρίως από τα φύλλα - η βροχή 1 ώρα μετά την εφαρμογή δεν μειώνει ιδιαίτερα την αποτελεσματικότητα.
Δοσολογία: κυμαίνεται συνήθως από 0.5 έως 1.5 L/ha, ανάλογα με το είδος και το στάδιο των ζιζανίων.
Επαναληπτική εφαρμογή: μπορεί να χρειαστεί σε πολυετή αγρωστώδη (όπως Sorghum halepense από ριζώματα).
Εκλεκτικότητα:
Τα πλατύφυλλα φυτά (δικτυοφύλλα) διασπούν ή απενεργοποιούν το Cycloxydim ταχύτερα μέσω μεταβολισμού, γι’ αυτό και είναι ανεκτικά.
Τα αγρωστώδη, αντίθετα, δεν διαθέτουν αυτό το μεταβολικό μονοπάτι, οπότε το Cycloxydim παραμένει ενεργό και τα εξοντώνει.
Ανθεκτικότητα:
Ανήκει στο Group 1 (HRAC classification) - ACCase inhibitors.
Έχουν αναφερθεί πληθυσμοί ανθεκτικοί κυρίως σε είδη όπως Lolium rigidum, Echinochloa crus-galli, και Avena fatua.
Συνιστάται εναλλαγή με ζιζανιοκτόνα άλλης ομάδας για αποφυγή ανάπτυξης ανθεκτικότητας.
Φυσικοχημικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά:
Διάσπαση στο έδαφος: σχετικά ταχεία (ημιζωή 5-15 ημέρες).
Κινητικότητα: χαμηλή· δεν παρουσιάζει σημαντική έκπλυση.
Τοξικότητα: χαμηλή για θηλαστικά, πτηνά και μέλισσες.
Κατηγορία τοξικότητας: Κατηγορία ΙΙΙ (χαμηλής τοξικότητας).
Μη φυτοτοξικό στις εγκεκριμένες καλλιέργειες εφόσον τηρηθεί η δόση και ο χρόνος εφαρμογής.
Περιβαλλοντική & Τοξικολογική συμπεριφορά:
Οξεία τοξικότητα (LD₅₀, αρουραίος): > 5000 mg/kg (πολύ χαμηλή)
Τοξικότητα σε μέλισσες: Πολύ χαμηλή
Τοξικότητα σε ψάρια / υδρόβια: Μέτρια
Ημιζωή στο έδαφος (DT₅₀): 3-7 ημέρες
Κίνδυνος έκπλυσης: Πολύ χαμηλός
Φυτοτοξικότητα: Χαμηλή σε πλατύφυλλα (καλλιέργειες όπως σόγια, τεύτλα, βαμβάκι)
Πλεονεκτήματα:
Εκλεκτικό για αγρωστώδη ζιζάνια
Διασυστηματική δράση - διείσδυση μέχρι τα ριζώματα
Ασφαλές για πλατύφυλλες καλλιέργειες
Γρήγορη αποδόμηση - χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα
Μειονεκτήματα:
Καμία υπολειμματική προστασία
Πιθανή ανθεκτικότητα με συχνή χρήση
Αποτελεσματικότητα μόνο σε ενεργά αναπτυσσόμενα ζιζάνια
Μερική δράση σε ισχυρά ριζωματικά όπως Arundo donax ή Phragmites