pinoxaden (Ζιζανιοκτονο): Δραστικη Ουσια

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Pinoxaden

Το Pinoxaden είναι ένα εκλεκτικό, μεταφυτρωτικό ζιζανιοκτόνο για αγρωστώδη ζιζάνια (στενόφυλλα), που ανήκει στη χημική ομάδα των φαινυλοπυραζολινών (Phenylpyrazolines) και κατατάσσεται στους ACCase αναστολείς (HRAC Group 1 / A).

Χημική ταυτότητα:

Χημική ονομασία (IUPAC): 8-(2,6-diethyl-p-tolyl)-1,2,4,5-tetrahydro-7-oxopyrazolo[1,2-d][1,4,5]oxadiazepin-9-yl 2,2-dimethylpropionate

Χημικός τύπος: C₁₆H₂₈N₂O₃

Μοριακό βάρος: 316.4 g/mol

Σταθερότητα: Σταθερό σε pH 5-9, φωτοσταθερό

Μηχανισμός δράσης:

Το Pinoxaden αναστέλλει το ένζυμο Acetyl-CoA Carboxylase (ACCase), το οποίο καταλύει το πρώτο βήμα της βιοσύνθεσης των λιπαρών οξέων.

Χωρίς αυτό το ένζυμο, το φυτό δεν μπορεί να συνθέσει κυτταρικές μεμβράνες ➨ τα κύτταρα καταστρέφονται στους μεριστωματικούς ιστούς των αγρωστωδών.

Αλυσιδωτή δράση:

Εμποδίζει τη μετατροπή ακετυλο-CoA ➨ μαλονυλο-CoA.

Διακόπτει τον σχηματισμό λιπιδίων ➨ παύση ανάπτυξης.

Εντός 3-5 ημερών εμφανίζεται κιτρίνισμα και μαρασμός.

Πλήρης νέκρωση εντός 10-20 ημερών.

Τα δικoτυλήδονα φυτά (π.χ. σιτάρι, κριθάρι) διαθέτουν ACCase ανθεκτικό στη δέσμευση, οπότε το Pinoxaden είναι εκλεκτικό.

Ιδιότητες & χαρακτηριστικά:

Τύπος δράσης: Μεταφυτρωτικό, διασυστηματικό

Κίνηση στο φυτό: Μέσω phloem & xylem - φθάνει στα ριζώματα

Ταχύτητα δράσης: 3-7 ημέρες ➨ συμπτώματα, 15-20 ημέρες ➨ νέκρωση

Εκλεκτικότητα: Ειδικό για αγρωστώδη σε σιτηρά

Υπολειμματική δράση: Δεν υπάρχει - δρα μόνο στα υπάρχοντα ζιζάνια

Βέλτιστη εποχή: Όταν τα ζιζάνια είναι στο 2-4 φύλλα και αναπτύσσονται ενεργά

Φάσμα δράσης:

Είδος ζιζανίου / Επιστημονική ονομασία	Τύπος	Ευαισθησία
Αγριοβρώμη (Avena fatua)	Ετήσιο	Πολύ καλή
Λόλιο (Lolium rigidum)	Ετήσιο	Πολύ καλή
Φαλάρις (Phalaris minor, P. paradoxa)	Ετήσιο	Πολύ καλή
Μιλιγκάνα (Echinochloa crus-galli)	Ετήσιο	Καλή
Αλεποουρά (Alopecurus myosuroides)	Ετήσιο	Καλή - ανθεκτικότητα σε μερικούς πληθυσμούς
Σίκαλη αγρία (Secale cereale var. spontaneum)	Ετήσιο	Μερική - απαιτεί υψηλή δόση

Ανθεκτικότητα:

Ανήκει στην ομάδα HRAC 1 (ACCase inhibitors).

Ανθεκτικότητα έχει καταγραφεί σε Lolium rigidum και Alopecurus myosuroides στη Μεσόγειο.

Μηχανισμοί:

Μεταλλάξεις στο γονίδιο ACCase (π.χ. Ile-1781-Leu).

Αυξημένη ενζυμική αποτοξίνωση (P450 monooxygenases).

HRAC συστάσεις:

Εναλλαγή με ζιζανιοκτόνα διαφορετικού MoA (π.χ. HRAC 9 - Glyphosate ή 15 - Metolachlor).

Όχι διαδοχική χρήση ACCase εντός της ίδιας περιόδου.

Περιβαλλοντική & Τοξικολογική συμπεριφορά:

Οξεία τοξικότητα (LD₅₀, αρουραίος): > 5000 mg/kg (πολύ χαμηλή)

Τοξικότητα σε μέλισσες: Πολύ χαμηλή

Τοξικότητα σε ψάρια / υδρόβια: Μέτρια

Ημιζωή στο έδαφος (DT₅₀): 3-7 ημέρες

Κίνδυνος έκπλυσης: Πολύ χαμηλός

Βιοσυσσώρευση: Αμελητέα

Φυτοτοξικότητα: Μη παρατηρούμενη στις εγκεκριμένες δόσεις

Πλεονεκτήματα:

Εξαιρετικά εκλεκτικό για σιτηρά

Ισχυρή δράση σε αγρωστώδη ζιζάνια (ιδίως Avena, Phalaris, Lolium)

Ταχεία απορρόφηση και διασυστηματική μετακίνηση

Χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Συμβατό με πολλά ζιζανιοκτόνα και μυκητοκτόνα

Μειονεκτήματα:

Όχι υπολειμματική δράση

Πιθανότητα ανθεκτικότητας σε έντονα χρησιμοποιούμενες περιοχές

Περιορισμένη δράση σε πολυετή αγρωστώδη

Απαιτεί καλή υγρασία και ενεργή ανάπτυξη για μέγιστη αποτελεσματικότητα