Πληροφορίες για τo Ζωικό εχθρό Τιπουλιδα
Επιστημονικό Όνομα: Tipula paludosa / Κοινά Ονόματα: Τιπούλα, Τιπουλίδα / Οικογένεια: Tipulidae
(Γερανόμυγες)
Μορφολογία:
Η Τιπούλα είναι μεγάλη μύγα με μακρύ σώμα και μακριά πόδια, που μοιάζει με κουνούπι.
Το μήκος του σώματος των ενήλικων κυμαίνεται μεταξύ 15-25 χιλ., με γκριζοκάστανο χρώμα και διαφανή ή καφέ φτερά.
Οι κεραίες τους είναι μακριές και πολυσύνδεσμες.
Οι προνύμφες (γνωστές και ως "δερμάτινα σακάκια") είναι άποδες, μήκους 30-40 χιλ., γκρίζες, με ζαρωμένο δέρμα και κοντές σκληρές τρίχες. Το οπίσθιο τμήμα τους φέρει έξι χαρακτηριστικές προεξοχές, που ονομάζονται "μάσκα διαβόλου".
Βιολογία:
Τα ενήλικα εμφανίζονται συνήθως από τα τέλη Ιουλίου έως αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους σε μικρές οπές στο έδαφος, κοντά στον τόπο γέννησής τους.
Μετά την εναπόθεση των αυγών, η εκκόλαψη συμβαίνει μέσα σε 2-3 εβδομάδες.
Οι προνύμφες αναπτύσσονται αργά το φθινόπωρο και το χειμώνα, τρέφονται από τις ρίζες και τη βάση των φυτών, ενώ από την άνοιξη και μετά αυξάνεται η δραστηριότητά τους και προσβάλλουν και τα εναέρια μέρη των φυτών.
Η ανάπτυξη ολοκληρώνεται στα τέλη Μαΐου ή τον Ιούνιο, οπότε οι προνύμφες εισέρχονται στο στάδιο της πούπας, χωρίς να τρέφονται, και παραμένουν στο έδαφος μέχρι την εμφάνιση των ενηλίκων.
Οι Τιπούλες προτιμούν υγρές θέσεις, πλούσιες σε χούμο και ελαφρά βαλτώδη εδάφη, και συναντώνται σε βοσκοτόπους αλλά και σε καλλιέργειες όπως ζαχαρότευτλα, σιτηρά, ψυχανθή, πατάτα και ηλίανθο.
Βλάβες:
Οι προνύμφες προσβάλλουν τις ρίζες και τον "λαιμό" των φυτών, προκαλώντας:
Μικρά, εξασθενημένα φύλλα
Τραυματισμένη βάση βλαστού με κιτρίνισμα ή θάνατο του φυτού
Καταστροφή εναέριων τμημάτων σε ύψος 1-2 cm
Στα σιτηρά, μπορεί να δημιουργηθούν "κενά" στο χωράφι λόγω απουσίας φυτρώματος
Η παρουσία τους επιβεβαιώνεται εύκολα με την παρατήρηση των προνυμφών δίπλα στο προσβεβλημένο φυτό.
Διαχείριση και Έλεγχος:
Καλλιεργητικά μέτρα: Συμπίεση του εδάφους με κύλινδρο σε σποριόφυτα ή επανασπορές περιορίζει προσωρινά την κίνηση των προνυμφών.
Η λίπανση και η φροντίδα των φυτών βοηθούν στην ανάκαμψη.
Χημικά μέτρα: Χρήση εγκεκρημένων εντομοκτόνων, ιδιαίτερα όταν οι προνύμφες βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και το έδαφος είναι υγρό.
Μετά τον ψεκασμό, η βροχή αυξάνει την αποτελεσματικότητα καθώς μεταφέρει το δραστικό συστατικό πιο βαθιά και οι προνύμφες ακολουθούν την υγρασία.
Προληπτικά μέτρα: Χρήση εντομοκτόνων στην προηγούμενη καλλιέργεια σε περιοχές με ιστορικό προσβολών.
Τιπουλιδα