Πληροφορίες για τo Ζωικό εχθρό Μυγα των ροδακινων
Το Bactrocera zonata
(Saunders, 1842) - γνωστό ως «μύγα των ροδάκινων» ή Πέρσικη μύγα των φρούτων - είναι ένα πολύ επικίνδυνο είδος δάκου
(οικογένεια Tephritidae). Θεωρείται επιβλαβής οργανισμός καραντίνας.
Οικογένεια: Tephritidae
Τάξη: Diptera
(Δίπτερα)
Προέλευση: Νότια και Νοτιοανατολική Ασία
Ξενιστές:
Είναι πολυφάγο έντομο - έχουν καταγραφεί πάνω από 50 είδη ξενιστών.
Προσβάλλει κυρίως πυρηνόκαρπα και εσπεριδοειδή, αλλά και άλλα φρούτα όπος:
Πυρηνόκαρπα: Ροδάκινο, βερίκοκο, δαμάσκηνο, νεκταρίνι
Εσπεριδοειδή: Πορτοκάλι, μανταρίνι, λεμόνι
Άλλα: Μήλο, αχλάδι, σύκο, ρόδι, μάνγκο, γκουάβα, μπανάνα
Μορφολογία:
Ενήλικο:
Μήκος σώματος: 6-8 mm.
Σώμα κιτρινοκάστανο με σκούρες καστανές ταινίες.
Μάτια κόκκινα, κεφάλι κιτρινωπό.
Στο θώρακα: δύο κιτρινωπές γραμμές.
Φτερά διαφανή με μικρές σκούρες αποχρώσεις.
Κοιλιά με ζώνες (εξ ου και το όνομα “zonata”).
Προνύμφη (σκουλήκι):
Λευκωπή, κυλινδρική, μήκους έως 9 mm.
Αναπτύσσεται μέσα στον καρπό.
Πούπα:
Κυλινδρικό, καστανό, μήκους 5 mm.
Σχηματίζεται στο έδαφος, κοντά στο σημείο πτώσης του καρπού.
Βιολογία - Κύκλος ζωής:
Εξαρτάται από τη θερμοκρασία (20-35°C).
Έχει πολλές γενιές τον χρόνο (έως και 10-12 σε τροπικές συνθήκες).
| Στάδιο | Τόπος/Υπόστρωμα | Τυπική διάρκεια* | Κύρια χαρακτηριστικά | Σημεία διαχείρισης |
|---|
| Αυγό | Κάτω από την επιδερμίδα ώριμων/ημιώριμων καρπών | 1-3 ημέρες (25-30 °C) | Το θηλυκό ωοτοκεί 1-3 αυγά/νύγμα. Πολύ μικρά, λευκά, εκκολάπτονται γρήγορα σε θερμές συνθήκες. | Μείωση ωοτοκίας με μαζική παγίδευση/δολωματικούς ψεκασμούς. |
| Προνύμφη (3 ηλικίες) | Εντός της σάρκας του καρπού |
4-10 ημέρες | Στοές και σήψη στη σάρκα· τρέφεται ενδοκαρπικά. Αυξάνει ραγδαία το βάρος· ευάλωτη σε αφυδάτωση εκτός καρπού. | Υγειονομική συγκομιδή/καταστροφή προσβεβλημένων καρπών πριν την έξοδο της προνύμφης. |
| Πουπάριο | Έδαφος (1-5 cm βάθος) κοντά στο δέντρο/χωράφι | 7-14 ημέρες (θερμό) έως ≥3 εβδομάδες (δροσερό) | Νύμφωση σε κυλινδρικό, καστανό πουπάριο. Ανθεκτικό στάδιο σε περιβαλλοντικές διακυμάνσεις. | Κατεργασία/σκέπασμα εδάφους, συλλογή και ηλιοαπολύμανση πεσμένων καρπών. |
| Ενήλικο | Κόμη δέντρων/φυτειών, τροφοδοσία σε σάκχαρα & πρωτεΐνες | Ζει 1-2 μήνες (πολλαπλές γενιές/έτος) | Σεξουαλική ωρίμανση σε ~5-10 ημέρες. Πολυφάγο· προσελκύεται από ελκυστικά (π.χ. methyl eugenol). | Παγίδευση παρακολούθησης & μαζικής καταπολέμησης, δολωματικοί ψεκασμοί πρωτεΐνης + εντομοκτόνου. |
| *Οι διάρκειες είναι ενδεικτικές και εξαρτώνται έντονα από τη θερμοκρασία/υγρασία. Σε τροπικές συνθήκες ο κύκλος μπορεί να ολοκληρωθεί σε 2-3 εβδομάδες. |
Συμπτώματα - Ζημιές:
Στους καρπούς:
Μικρές μαυριδερές κηλίδες ή οπές από την ωοτοκία.
Μαλάκωμα του ιστού γύρω από το σημείο εισόδου.
Εσωτερικά, σήψη της σάρκας από τις προνύμφες.
Συχνά δευτερογενείς προσβολές από μύκητες και βακτήρια.
Οι καρποί πέφτουν πρόωρα και δεν είναι εμπορεύσιμοι.
Στο δέντρο:
Καμία άμεση ζημιά, αλλά μείωση παραγωγής λόγω πτώσης των καρπών.
Αντιμετώπιση και έλεγχος:
Πρόληψη (καραντίνα):
Αυστηρός φυτοϋγειονομικός έλεγχος σε εισαγωγές φρούτων.
Καταστροφή εισαγόμενων φρούτων με προσβολές.
Παρακολούθηση (monitoring) με παγίδες τροφής ή φερομόνες.
Καλλιεργητικά μέτρα
Συλλογή και καταστροφή πεσμένων φρούτων.
Εδαφική κάλυψη ή όργωμα για την καταστροφή της πουπας.
Χρήση δολωματικών ψεκασμών (protein bait sprays).
Χημική αντιμετώπιση
Δολωματικοί ψεκασμοί με spinosad, malathion, lambda-cyhalothrin.
Χρήση παγίδων με ελκυστικά (methyl eugenol) και εντομοκτόνο μέσα.
Βιολογική αντιμετώπιση
Εντομοπαθογόνοι μύκητες: Metarhizium anisopliae, Beauveria bassiana.
Εντομοπαθογόνοι νηματώδεις: Steinernema carpocapsae.