Το γένος Stemphylium
(Wallr.) spp. περιλαμβάνει μυκητολογικούς παθογόνους οργανισμούς που προκαλούν κηλιδώσεις φύλλων, εγκαύματα και ξηράνσεις σε πολλές καλλιέργειες
(λαχανικά, οπωροφόρα, ψυχανθή κ.ά.).
Φωτογραφια του παθογόνου μικροοργανισμού Stemphylium WALLR. spp απο μικροσκόπιο / plantpro.gr
Ταξινομική - γενικά στοιχεία:
Το Stemphylium είναι γένος ασκομυκήτων (οικογένεια Pleosporaceae), με πολυάριθμα είδη παθογόνα σε φυτά.
Ο όρος Stemphylium spp. χρησιμοποιείται όταν αναφερόμαστε στο γένος γενικά ή όταν δεν έχει προσδιοριστεί με βεβαιότητα το είδος (π.χ. S. vesicarium, S. botryosum κ.ά.).
Μορφολογικά, τα Stemphylium σχηματίζουν πολυκύτταρα κονίδια με εγκάρσια και διαμήκη διαφράγματα, χαρακτηριστικό που τα ξεχωρίζει από άλλες γενικές ομάδες «κηλιδωτικών» μυκήτων.
Τα διάφορα είδη Stemphylium προσβάλλουν:
κρεμμύδι και άλλα Alliaceae (Stemphylium leaf blight),
φακή και άλλα ψυχανθή (Stemphylium blight),
αχλαδιά και άλλα οπωροφόρα (brown spot αχλαδιάς από S. vesicarium),
αλλά και πλήθος άλλων ξενιστών, καλλιεργούμενων και αυτοφυών.
Γενικά, προσβάλλουν κυρίως φύλλα, αλλά και βλαστούς, άνθη και μερικές φορές καρπούς, ανάλογα με το είδος και τον ξενιστή.
Συμπτώματα:
Εμφάνιση μικρών, υδατωδών ή υποκίτρινων κηλίδων στα φύλλα, που σταδιακά γίνονται καστανές έως σκούρες, συχνά με χλωρωτική άλω γύρω τους.
Οι κηλίδες μπορεί να μεγαλώνουν, να συνενώνονται και να προκαλούν εκτεταμένη νέκρωση του ελάσματος, δίνοντας εικόνα «εγκαύματος» ή ξηράνσεων φύλλων.
Σε έντονη προσβολή, τα φύλλα ξεραίνονται πρόωρα και πέφτουν, με αποτέλεσμα εξασθένιση των φυτών και μείωση της παραγωγής (π.χ. σε φακή, κρεμμύδι, αχλαδιά).
Βιολογία - επιδημιολογία:
Τα Stemphylium spp. είναι νεκροτροφικοί μύκητες που αναπτύσσονται σε νεκρούς ή εξασθενημένους ιστούς, αλλά μπορούν να μολύνουν και υγιείς, ιδιαίτερα σε ευνοϊκές συνθήκες.
Διαχειμάζουν συνήθως σε μολυσμένα φυτικά υπολείμματα στο έδαφος ή σε εθελοντικά φυτά-ξενιστές, από όπου παράγουν σπόρια (κονίδια ή/και ασκοσπόρια) την επόμενη καλλιεργητική περίοδο.
Η μετάδοση γίνεται κυρίως με κονίδια που διασπείρονται με άνεμο, βροχή ή αρδευτικό νερό, και οι μολύνσεις ευνοούνται από υγρές συνθήκες και μέτριες θερμοκρασίες, με παρουσία ελεύθερου νερού στην επιφάνεια των φύλλων.
Αντιμετώπιση με καλλιεργητικά μέτρα:
Ενσωμάτωση/καταστροφή φυτικών υπολειμμάτων και εναλλαγή καλλιεργειών για μείωση του μολυσματικού φορτίου.
Καλή κυκλοφορία αέρα, αποφυγή παρατεταμένης υγρασίας στο φύλλωμα, σωστή πυκνότητα φύτευσης.
Χρήση ανθεκτικών/ανεκτικών ποικιλιών όπου υπάρχουν και αποφυγή υπερβολικής αζωτούχου λίπανσης που δίνει ευαίσθητη βλάστηση.
Αντιμετώπιση με χημικά μέτρα:
Εφαρμογές με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα (συνήθως επαφής ή διασυστηματικά που καλύπτουν «κηλιδωτικές» ασθένειες), ανάλογα με το είδος καλλιέργειας και το κατά τόπους πρόγραμμα φυτοπροστασίας.
Προληπτικοί ή πρώιμοι ψεκασμοί σε συνθήκες που ευνοούν την ασθένεια και ιστορικό παρουσίας Stemphylium.
Stemphylium WALLR. spp